Diễn đàn xét nghiệm đa khoa - Hồi sức - cấp cứu - chống độc

QUY TRÌNH KỸ THUẬT HUY ĐỘNG PHẾ NANG BẰNG PHƯƠNG THỨC CPAP 40 CMH2O TRONG 40 GIÂY

Fri, 14 May 2021 08:30:11 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT HUY ĐỘNG PHẾ NANG BẰNG

PHƯƠNG THỨC CPAP 40 CMH2O TRONG 40 GIÂY

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
- Huy động phế nang (HĐPN) hay còn gọi là mở phổi là phương pháp sử dụng mức áp lực dương liên tục đủ cao trong một khoảng thời gian nhất định để mở các phế nang không có thông khí hoặc thông khí kém tham gia vào quá trình trao đổi khí.
- HĐPN bằng CPAP 40/40 Người bệnh (NGƯỜI BỆNH) được thở
trên nền một áp lực dương liên tục 40cmH2O trong một khoảng thời gian
40 giây.
- Phương pháp này đã được chứng minh có hiệu quả cải thiện oxy hóa máu, dễ thực hành trên lâm sàng và an toàn.
II. CHỈ ĐỊNH
- NGƯỜI BỆNH tổn thương phổi cấp
- NGƯỜI BỆNH suy hô hấp cấp tiến triển ARDS
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh phổi hạn chế.
- Có tràn khí màng phổi.
- Huyết áp trung bình < 60mmHg và không đáp ứng với các biện pháp hồi sức.
- Có chống chỉ định dùng thuốc an thần giãn cơ.
- Có tăng áp lực nội sọ.
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện:
2.1.Vật tư tiêu hao
- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh:
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp.
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ
thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật
được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
- NGƯỜI BỆNH được thông khí nhân tạo theo quy trình thở máy ARDS
- Đặt catheter tĩnh mạch trung tâm (xem quy trình đặt catheter tính mạch trung tâm)
- Đặt catheter động mạch theo dõi huyết áp liên tục (xem quy trình đặt
catheter động mạch)
- Khi HATB ≥ 65mmHg, thủ thuật HĐPN được tiến hành.
- NGƯỜI BỆNH được dùng an thần (midazolam, propofol) và giãn cơ ngắn
(Tracrium)
- Khi NGƯỜI BỆNH không còn khả năng khởi động nhịp máy thở, tiến
hành HĐPN bằng CPAP với PEEP là 40 cmH2O trong 40 giây.
+ Chuyển chế độ thở hiện tại của NGƯỜI BỆNH sang chế độ CPAP, đưa
áp lực đường thở lên 40cmH20 trong 40 giây
+ Sau HĐPN chuyển lại phương thức thở trước HĐPN
VI. THEO DÕI
- Trước trong và sau quá trình làm thủ thuật theo dõi liên tục mạch, SpO2 và
điện tim trên máy theo dõi.
- Chụp lại XQ phổi sau tiến hành thủ thuật để kiểm tra biến chứng tràn khí
màng phổi, tràn khí trung thất. Phim được chụp tối thiểu sau 15 phút kể từ
khi làm biện pháp HĐPN.
- Xét nghiệm khí máu trước, sau 15 phút, sau 3 giờ HĐPN
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, thể tích,báo động.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1. Tụt HA: thường xảy ra thoáng qua trong quá trình HĐPN, sau HĐPN
2-3 phút HA trở lại giá trị trước HĐPN.
2. SpO2 < 85%. Xử trí ngừng thủ thuật.
3. Nhịp chậm < 40 lần/phút hoặc nhịp giảm hơn 20% so với nhịp trước khi làm thủ thuật HĐPN. Xử trí ngừng thủ thuật.
4. Xuất hiện loạn nhịp tim đe dọa tính mạng NGƯỜI BỆNH. Xử trí ngừng thủ thuật.
5. Chấn thương áp lực: mở màng phổi dẫn lưu khí cấp cứu và hút liên tục.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bùi Văn Cường (2012), đánh giá hiệu quả oxy hóa máu của biện pháp huy động phế nang bằng phương pháp CPAP 40 cmH20 trong 40 giây ở Người bệnh suy hô hấp cấp tiến triển, Luận văn thạc sỹ y học chuyên nghành Hồi sức cấp cứu, trường Đại Học Y Hà Nội.
2. Grasso S, Mascia L, Del Turco M, et al, (2002), ― Effects of recruiting maneuvers in patient with acute respiratory distress syndrome ventilated with protective ventilatory strategy‖ Anesthesiology, 96:
795-802.
3. Lê Đức Nhân (2012), Nghiên cứu hiệu quả của chiến lược ―mở phổi‖ và chiến lược ARDS Network trong thông khí nhân tạo Người bệnh suy hô hấp cấp tiến triển, Luận án tiến sỹ y học chuyên ngành Hồi sức cấp cứu, Trường Đại học Y Hà Nội.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC THỞ TẦN SỐ CAO (HFO)

Fri, 14 May 2021 08:24:24 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP

PHƯƠNG THỨC THỞ TẦN SỐ CAO (HFO)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
Thông khí tần số cao (High frequency ventilation -HFV) là phương thức thông khí cơ học có tần số cao (thường trên 60 l/phút) và thể tích khí lưu thông nhỏ (Vt). Thường Vt nhỏ hơn khoảng chết giải phẫu.
Có nhiều loại thông khí tàn số cao nhưng phương thức thở hay được áp dụng trên lâm sàng là thông khí dao động tần số cao (HFOV).
II. CHỈ ĐỊNH
- Thất bại với thông khí thường quy: pH < 7,25 với Vt ≥ 6ml/kg và áp lực
Plateau ≥ 30 cmH2O
- Sau khi mở phổi , oxy trong máu vẫn không cải thiện
- Người bệnh ARDS được TKNT với FiO2 ≥ 0,7, và PEEP >14cmH2O
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
-Tắc nghẽn dòng trao đổi khí
-Tăng áp lực nội sọ
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được
đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện
2.1.Vật tư tiêu hao
- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia
đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ
của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ
thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp.
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết
đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra lại Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ
thuật được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
3.1.1 Bước: Huy động phế nang bằng HFO (áp lực 40cmH2O trong 40 giây)
- Không HĐPN (bước 1) ở NGƯỜI BỆNH tụt HA, tràn khí màng phổi.
+ NGƯỜI BỆNH an thần thở, giãn cơ thở hoàn toàn theo máy
+ Chuyển phương thức HFO
+ Tắt Pit-tông (chế độ dao động) trong khi huy động phế nang.
+ Tăng áp lực trung bình đến 40cmH2O trong vòng 10 giây.
+ Huy động phế nang với áp lực 40cmH2O trong 40 giây
. + Chuyển sang bước 2.
3.1.2 Bước 2.Cài đặt ban đầu
- Dòng = 40l/phút
- Thời gian thở vào = 33%
- Áp lực trung bình = 34 cmH2O hoặc trên áp lực áp lực trung bình của thông khí nhân tạo thường quy 5cmH2O.
-FiO2= 100%
- Amplitude (biên độ áp lực ΔP) = 90cmH2O
- Tần số (f) ban đầu dựa vào khí máu gần nhất
+ pH <7,1 tần số = 4 Hz
+ pH = 7,10-7,19 tần số = 5 Hz
+ pH =7,2- 7,35 tần số = 6 Hz
+ pH >7,35 tần số = 7 Hz
3.2.Điều chỉnh máy thở : Mục tiêu oxy hóa máu và thông khí
3.2.1 Mục ti u o y h a máu ( pO2 >92%)
- PaO2 giảm
+ Tăng FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%.
+ Tăng áp lực trung bình mỗi 2-3 cmH2O mối 30 phút, áp lực tăng
tối đa khoảng 45-55cmH2O.
- PaO2 tăng
+ Giảm FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%
+ Giảm áp lực trung bình mỗi 2-3 cmH2O mối 30 phút, áp lực có thể giảm còn 20-24cmH2O.
3.2.2 Mục tiêu pH 7,25-7,35 ở tần số cao nhất
- PaCO2 tăng (pH >7,35):
+ Tăng tần số 1 Hz mỗi 2 giờ, tần số tối đa 15.
+ Khi tần số =15 tiếp theo giảm ΔP 5-10cmH2O mỗi 1-2 giờ.
- PaCO2 giảm (pH<7,25):
+ Nếu ΔP < 90cmH2O tăng ΔP 5-10cmH2O mỗi 1-2 giờ cho đến
khi đạt mục tiêu pH hoặc khi ΔP tối đa 90cmH2O.
+ Nếu ΔP = 90cmH2O giảm tần số 1Hz mỗi 2 giờ cho đến khi đạt mục tiêu pH hoặc khi tần số nhỏ nhất 3Hz.
3.3.Cai máy HFO
- Khi giảm FiO2 40% duy trì SpO2> 90% và giảm áp lực trung bình còn
20-24cmH2O. Chuyển NGƯỜI BỆNH thở thông khí nhân tạo thường quy
- Chuyển phương thức thở kiểm soát áp lực (PCV): PC để đạt Vt 6ml/kg, PEEP 12cmH2O, f 20-25, I/E=1/1.
- Tiếp tục thông khí nhân tạo theo phương thức trong ARDS cho đến khi
cai thở máy (xem quy trình thông khí nhân tạo ARDS).
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu ki có diễn biến bất thường.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1. Tụt huyết áp.
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2. Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
- Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục, giảm
Vt, giảm PEEP về 0.
- Dự phòng: điều chỉnh Vt để giữ Pplat < 30 cmH2O.
3.Tổn thương phổi do thở máy:
Dự phòng: đặt Vt thấp (Pplat < 30 cmH2O).
4. Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện.
Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ashfaq Hasan (2010) , ―Nonconventional Modes and Adjunctive Therapies for Mechanical Ventilation‖, Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 17, 479-503.
2. Henry E. Fessler, Stephen Derdak, Niall D. Ferguson, et al, (2007), ―A protocol for high-frequency oscillatory ventilation in adults: Results from a roundtable discussion‖, Crit care med, 38 (7), 1649-1654.
3. Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~150

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC THÔNG KHÍ HỖ TRỢ ĐIỀU KHIỂ

Fri, 14 May 2021 08:18:26 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC THÔNG KHÍ HỖ TRỢ ĐIỀU KHIỂN BẰNGTÍN HIỆU THẦN KINH (Neurally Adjusted Ventilatory Assist-NAVA)

I. ĐẠI CƯƠNG/ĐỊNH NGHĨA
Trong thông khí nhân tạo, việc đồng thì giữa máy thở và Người bệnh là rất quan trọng, nó giúp NGƯỜI BỆNH sẽ thấy dễ chịu trong quá trình thở máy dẫn đến làm giảm công thở và giảm nhu cầu dùng an thần của NGƯỜI BỆNH.
Ở phương thức thông khí hỗ trợ được điều khiển bằng thần kinh (NAVA), khi điện thế cơ hoành được tạo ra, thì nhờ ống thông điện thế cơ hoành với một đầu được đặt trong dạ dày, một đầu kết nối với máy thở ,khi Người bệnh thở trung tâm hô hấp trên não sẽ truyền tín hiệu qua dây thần kinh xuống cơ hoành, khi cơ hoành có tín hiệu điện ngay lập tức máy thở sẽ hỗ trợ nhịp thở cho NGƯỜI BỆNH do vậy nó sẽ giúp cho nhịp thở của NGƯỜI BỆNH và nhịp thở của máy luôn đồng thì với nhau.
Thông qua mức tín hiệu điện thể cơ hoành máy đo được cho phép ước tính được mức áp lực hỗ trợ cần thiết khi tiến hành cai thở máy cho Người bệnh. II.CHỈ ĐỊNH
- NGƯỜI BỆNH thở máy xâm nhập có nhịp tự thởvà thở không đồng thì
với máy ở các phương thức thở thường quy.
III.CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Do ảnh hưởng dẫn truyền từ não đến cơ hoành
+ Có tổn thương thân não
+ Bệnh lý thần kinh cơ nặng (nhược cơ, Guillan Barre)
+ Dùng thuốc giãn cơ
+ Tiền sử ghép tim và ghép phổi
+ Dùng an thần với điểm RASS (Richmond Agitation Sedation Scale 3-4
điểm
+ Động kinh
- Liên quan đến mũi-đường tiêu hóa
+Bất thường giải phẫu mũi hoặc và đường tiêu hóa
+Chảy máu đường tiêu hóa
+Giãn tĩnh mạch thực quản
+Khối u đường tiêu hóa
+Nhiễm trùng đường tiêu hóa
+Hẹp hoặc thủng đường tiêu hóa
IV. CHUẨN BỊ
1.Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện:
2.1.Vật tư tiêu hao
- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc
- Cáp điện thế cơ hoành 01 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
- Mô đun điện thế cơ hoành: 01 chiếc
- Ống thông điện thế cơ hoành cỡ 16F
2.2. Dụng cụ cấp cứu
- 01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1.Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết
đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra lại Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
Nối máy thở với Người bệnh, tạm thời đặt phương thức thở VCV(nếu Người bệnh chuyển máy thở c phương thức thở NAVA). Sau đó chọn phương thức NAVA và đặt các thông số ban đầu
3.1.1 Cài đặt thông số NAVA
-NAVA level = 1.0 cmH2O/µv.
Áp lực đường thở (cmH2O) = NAVA level x (Edi peak - Edi min) + PEEP
+ Edi peak là hoạt động điện lớn nhất của cơ hoành cho mỗi nhịp thở
+ Edi min là hoạt động điện thấp nhất của một chu kỳ thở .
- Edi trigger = 0,5 µv
-PEEP = 5 cmH2O
-FiO2=100%
3.1.2 Cài đặt thông số―backup‖ từ NAVA sang NAVA (PS)
- Nếu máy không nhận được tín hiệu điện thế cơ hoành, mà NGƯỜI BỆNH vẫn có nhịp tự thở. Máy thở sẽ hoạt động bằng trigger dòng và NGƯỜI BỆNH chuyển sang thở phương thức NAVA (PS).
- Cài đặt mức PS tương ứng áp lực đường thở khi NGƯỜI BỆNH thở
NAVA.
- Cài PEEP và FiO2 như thở NAVA
Khi tín hiệu điện thế cơ hoành c trở lại máy thở tự động chuyển lại
phương thức NAVA.
3.1.3 Cài đặt thông số―backup‖ từ NAVA sang PCV
-Nếu máy không nhận được tín hiệu điện thế cơ hoành và NGƯỜI BỆNH
không có nhịp tự thở. Máy thở sẽ chuyển sang phương thức PCV.
- Cài đặt mức PC tương ứng áp lực đường thở khi NGƯỜI BỆNH thở
NAVA.
- Cài PEEP 5cmH2O và FiO2100%, tần số 15 lần/phút (có thể điều chỉnh lại khi NGƯỜI BỆNH thở PCV), I/E=1/2 (Ti=0,9s).
- Cài đặt thời gian ―apnea‖: 20 giây.
Khi tín hiệu điện thế cơ hoành có trở lại, muốn chuyển lại phương thức
NAVA phải chuyển bằng tay.
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Điều chỉnh thông số máy thở
-Tìm NAVA level tối ưu: tăng mức NAVA level mỗi lần 0,1-
0,2µV/cmH2O sẽ thấy áp lực đỉnh và Vte sẽ tăng nhanh đồng thời Edi peak sẽ giảm. Thời điểm NAVA level tăng mà Vte và áp lực đường thở không tăng thì đó là mức NAVA level tối ưu.
- Theo dõi Vte và Edi giảm hoặc không thay đổi, giảm dần NAVA level mỗi lần 0,1-0,2µV/cmH2O.
- Theo dõi đáp ứng của Người bệnh, Vte không đổi, Edi không tăng cao.
Tiếp tục giảm NAVA level.
- Nếu NGƯỜI BỆNH không đáp ứng, khó thở, Vte giảm thấp, Edi tăng
cao thì quay trở lại mức NAVA level trước đó.
- Theo dõi SpO2, Vte, I/E. Làm xét nghiệm khí trong máu sau 30 phút đến
60 phút thở máy.
- Mục tiêu cần đạt được:
+ SpO2> 92%, PaO2> 60 mmHg
+ PaCO2, pH bình thường hoặc ở mức chấp nhận được (khi thông khí chấp nhận tăng CO2 ở Người bệnh ARDS, hen phế quản).
3.4. Cai máy phương thức thở NAVA.
-NGƯỜI BỆNH đủ tiêu chuẩn cai thở máy (xem bài tiêu chuẩn cai thở
máy)
- Và Áp lực đỉnh đường thở - PEEP < 10 cmH2O (bỏ máy)
Nếu NGƯỜI BỆNH ho khạc được thì rút NKQ (nếu NGƯỜI BỆNH thở máy qua
NKQ)
VI. THEO DÕI
- Hoạt động của máy thở, biểu đồ áp lực đỉnh, biểu đồ hoạt động của ống
thông điện thế cơ hoành, biểu đồ Edi peak, Edi min, biểu đồ Vte, tần số.
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
1. Nếu tín hiệu điện thế cơ hoành thấp hoặc không có:
- Do ống thông không đúng vị trí, điều chỉnh lại vị trí ống thông (xem quy
trình đặt ống thông điện thế cơ hoành)
- Quá liều an thần
- NGƯỜI BỆNH tăng thông khí (kiểm tra khí máu)
2. Thông khí phút giảm: khi sức cản đường hô hấp hoặc độ giãn nở phổi thay đổi nhanh. Xử trí: giải quyết nguyên nhân. Theo dõi NGƯỜI BỆNH để phát hiện kịp thời.
3. Tụt huyết áp: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
4. Tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất:
- Biểu hiện: Vt tụt, SpO2 tụt, tràn khí dưới da, khám phổi có dấu hiệu tràn khí màng phổi
-Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục, giảm IP, giảm PEEP về 0, chuyển lại phương thức thở kiểm soát. Dự phòng: không để tổng IP + PEEP > 30 cmH2O.
5. Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: cần tuân thủ triệt để các nguyên tắc vô
khuẩn bệnh viện để dự phòng. Điều trị kháng sinh sớm.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SERVO Education, NAVA STUDY GUIDE. p. 17-29.
2. Ververidis D., M. Van Gils, C. Passath, et al. (2011), Identification of adequate neurally adjusted ventilatory assist (NAVA) during systematic increases in the NAVA level. IEEE Trans Biomed Eng. 58(9): p. 2598-606.
3. Verbrugghe W. and P. G. Jorens (2011), Neurally adjusted ventilatory assist:
a ventilation tool or a ventilation toy? Respir Care. 56(3): p. 327-35.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT ĐẶT ỐNG THÔNG ĐO ĐIỆN THẾ CƠ HOÀNH TRONG PHƯƠNG THỨC THỞ MÁY XÂM N

Fri, 14 May 2021 08:13:54 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT ĐẶT ỐNG THÔNG ĐO ĐIỆN THẾ CƠ HOÀNH TRONG PHƯƠNG THỨC THỞ MÁY XÂM NHẬP HỖ TRỢ ĐIỀU

KHIỂN BẰNG TÍN HIỆU THẦN KINH (Neurally Adjusted Ventilatory Assist-NAVA)

I. ĐẠI CƯƠNG
Người bệnh (NGƯỜI BỆNH) thở máy phương thức NAVA cần đặt 1 ống thông từ ngoài vào đến dạ dày, trên đoạn nằm gần tâm vị có gắn điện cực để phát hiện điện thế cơ hoành, nhờ đó máy thở nhận ra hoạt động điện của cơ hoành và sẽ khởi động (trigger) hỗ trợ nhịp thở cho NGƯỜI BỆNH do vậy nó sẽ giúp cho hỗ trợ nhanh hơn, đồng thì hơn so với các phương pháp truyền thống hiện nay (đo áp lục âm trên dường dẫn khí, hoặc đo tốc độ dòng khí khi Người bệnh hít vào, hoặc theo thời gian..) vì thế nhịp thở của Người bệnh và máy luôn đồng thì với nhau giúp giảm bớt dùng an thần cho NGƯỜI BỆNH, tăng hiệu quả thông khí, cai thở máy sớm.
II. CHỈ ĐỊNH
- NGƯỜI BỆNH có chỉ định thở máy phương thức NAVA (quy trình
phương thức thở NAVA)
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Chống chỉ định cho ăn qua ống thông dạ dày qua đường mũi hoặc miệng (phẫu thuật đường hô hấp trên gần đây, phẫu thuật thực quản, chảy máu thực quản...)
- Người bệnh có chỉ định chụp MRI (tương đối)
- Chống chỉ định thở máy phương thức NAVA
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện: Máy thở có chức năng NAVA
2.1.Vật tư tiêu hao
- 01 ống thông điện thế cơ hoành (Edi catheter) cỡ 16F .
- Mô đun điện thế cơ hoành, cáp điện thế cơ hoành.
- 01 bơm tiêm 50 ml, gạc vô trùng, băng dính, 02 đôi găng tay vô khuẩn,
02 găng tay sạch, 01 lọ parafin.
- Ống nghe, khăn bông, tăm bông dùng vệ sinh mũi.
- Khay hạt đậu, canuyn mayo (nếu cần).
- Bộ dụng cụ tiêm truyền.
- Dung dịch sát khuẩn tay nhanh.
2.2. Dụng cụ cấp cứu
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V.CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý
tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra lại Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ
thuật được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Kiểm tra chức năng của mô đun điện thế cơ hoành
- Đưa mô đun điện thế cơ hoành vào khe chứa mô đun ở trên máy thở
- Nối cáp điện thế cơ hoành với mô đun điện thế cơ hoành
- Tháo nắp ở nút kiểm tra của mô đun và nối nút kiểm tra với đầu còn lại của
cáp điện thế cơ hoành. Mô đun điện thế cơ hoành sẽ tự động được kiểm tra.
+ Nếu ―Edi Module test passed‖ xuất hiện trên màn hình: kiểm tra mô đun
thành công.
+ Nếu thất bại: xem lại mô đun và cáp điện thế cơ hoành sau đó thử lại
3.2. Đặt ống thông điện thế cơ hoành
3.2.1.Tính chiều dài ống thông sẽ đặt vào người bệnh
+ Đo khoảng cách từ mũi đến dái tai và mũi ức (NEX)
+ Nếu đặt ống thông qua đường mũi, chiều dài sonde (Y) đặt vào dạ dày được tính theo bảng sau
Y: Khoảng cách đặt ống thông vào dạ dày
Fr/cm Qua đường mũi Qua đường miệng
16Fr Y (cm) = NEX cm x 0,9 + 18 Y (cm) = NEX cm x 0,8 + 18
+Nhúng ống thông điện thế cơ hoành vào nước khoảng vài giây để cho dễ đặt hơn và dẫn truyền điện của ống thông tốt hơn.
3.2.2. Đặt ống thông điện thế cơ hoành
- Điều dưỡng rửa tay đúng quy trình kỹ thuật.
- Điều dưỡng đội mũ, đeo khẩu trang, đi găng sạch.
- Đưa dụng cụ đến giường NGƯỜI BỆNH.
- Đặt người bệnh ở tư thế đầu cao 30 độ hoặc đầu cao nghiêng sang một bên.
- Trải khăn trước ngực người bệnh
- Chuẩn bị sẵn băng dính đã cắt, đổ dầu nhờn vào bát, đi găng sạch.
- Tháo găng, sát khuẩn tay nhanh.
- Đi găng vô trùng vào tay thuận.
- Dùng gạc tẩm parafin bôi trơn đầu ống thông dài khoảng 6 - 10 cm.
- Tay thuận cầm đầu ống thông như kiểu cầm bút, một tay cầm phần còn lại của ống thông (đã cuộn gọn) đưa đầu ống thông nhẹ nhàng qua mũi hoặc miệng Người bệnh. Khi đưa ống thông vào sâu khoảng 10 cm, một tay nâng đầu người bênh sao cho cổ hơi gập về phía trước, một tay nhẹ nhàng đẩy ống thông đến vị trí đánh dấu trước.
- Kiểm tra vị trí ống thông vào đúng dạ dày bằng 1 trong 2 cách:
+ Dùng bơm 50 ml hút thử dịch dạ dày
+ Bơm khoảng 30 -50 ml khí vào dạ dày, đặt ống nghe ở vị trí thượng vị, nghe có tiếng ục là ống thông đã vào tới dạ dày.
- Cố định ống thông: dùng băng dính cố định ống thông vào mũi hoặc má
Người bệnh, ghi ngày đặt ống thông.
3.2.3.Kiểm tra vị trí của ống thông điện thế cơ hoành
- Kết nối ống thông với cáp điện thế cơ hoành
- Chọn nút ―neural access‖
- Chọn ―Edi catheter positioning‖
- Kiểm tra lại bằng đồ thị ECG
- Kiểm tra sóng P và QRS xuất hiện ở chuyển đạo trên cùng, sóng P mất ở các chuyển đạo thấp hơn trong khi biên độ sóng QRS giảm ở các chuyển đạo đó.
- Nếu sự chuyển dạng của điện thế cơ hoành hiện trên đồ thị, quan sát chuyển đạo được đánh dấu bằng màu xanh nước biển.
+ Nếu chuyển đạo đánh dấu bằng màu xanh nước biển nằm ở chuyển đạo 2 và 3. Chắc chắn ống thông nằm đúng vị trí. Đánh dấu và xem lại chiều dài ống thông
đặt vào NGƯỜI BỆNH.
+ Nếu chuyển đạo đánh dấu bằng màu xanh nước biển xuất hiện ở chuyển đạo trên cùng , ống thông sâu, do vậy rút bớt ống thông từng bước một tương ứng với khoảng cách giữa 2 diện cực (1,6cm) cho đến khi chuyển đạo đánh dấu ở chuyển đạo 2 và 3. không rút ra quá 4 lần khoảng cách giữa 2 điện cực.
+ Nếu chuyển đạo đánh dấu bằng màu xanh nước biển xuất hiện ở chuyển đạo dưới cùng, ống thông nông, đẩy sâu ống thông vào cho đến khi chuyển dạo đánh dấu ở chuyển đạo 2 và 3.
- Nếu sự chuyển dạng của điện thế cơ hoành không xuất hiện trên đồ thị, hỏng thiết bị.
V. THEO DÕI
Theo dõi vị trí đầu ống thông điện thế cơ hoành trên màn hình như trên.
VI. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
- Nếu đầu ống thông điện thế cơ hoành không đúng vị trí điều chỉnh như trên.
- Nếu sự chuyển dạng của điện thế cơ hoành không xuất hiện trên đồ thị nếu hỏng ống thông điện thế cơ hoành thì thay ống thông khác.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SERVO Education, NAVA STUDY GUIDE. p. 17-29.
2. Ververidis D., M. Van Gils, C. Passath, et al. (2011), Identification of adequate neurally adjusted ventilatory assist (NAVA) during systematic increases in the NAVA level. IEEE Trans Biomed Eng. 58(9): p. 2598-606.
3. Verbrugghe W. and P. G. Jorens (2011), Neurally adjusted ventilatory assist: a ventilation tool or a ventilation toy? Respir Care. 56(3): p. 327-35.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC XẢ ÁP (APRV)

Fri, 14 May 2021 08:08:44 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP

PHƯƠNG THỨC XẢ ÁP (APRV)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
APRV là sự ứng dụng của thở CPAP ở hai mức áp lực nhằm duy trì nhịp thở tự nhiên với thể tích cặn chức năng tối ưu cho quá trình trao đổi khí giữa phế nang và mao mạch kèm theo cho phép Người bệnh thở ra bất kỳ lúc nào để đào thải CO2. Thở APRV giúp Người bệnh giảm được nhu cầu an thần, giãn cơ, APRV cũng thuận tiện cho nhịp thở tự nhiên của Người bệnh, giảm áp lực đỉnh đường thở và cải thiện oxy hóa máu. Hiện nay phương thức này là 1 trong các kiểu thở được áp dụng trong điều trị hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS).
II. CHỈ ĐỊNH
- Tổn thương phổi cấp.
- Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
-Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
-Tổn thương não cấp.
-Bệnh lý thần kinh cơ.
-Tràn khí màng phổi, tràn dịch màng phổi chưa được dẫn lưu
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện:
2.1. Vật tư tiêu hao
- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh:
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp.
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ
thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật
được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
Trước hết NGƯỜI BỆNH được thở theo chế độ kiểm soát thể tích (VCV) hoặc kiểm soát áp lực (xem quy trình thở máy xâm nhập phương thức VCV và PCV). Sau đó chuyển sang chế độ thở APRV.
-Phigh( PH):
+ Khi chuyển từ VCV: PH = Pplateau ( 20- 30 cmH2O)
+ Khi chuyển từ PCV: PH = Pmean+ 3- 5cmH2O
-Plow (PL): 0 cmH2O
-Thigh (TH): 4- 6 giây
-TLow (TL): 0,4- 0,8 giây.
-FiO2 100% sau đó giảm dần và duy trì FiO2 để đạt mục tiêu oxy máu
PaO2: 55- 80mmHg hoặc SpO2: 88-92%
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, chế độ quay trở lại phương thức kiểm soát
(back up) ,mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Tiến hành cho Người bệnh thở máy
3.4. Điều chỉnh thông số máy thở
3.4.1 O y h a máu
- PaO2 giảm
+ Tăng PH mỗi lần 2- 5 cmH2O ( không quá 30 cmH2O).
+ Tăng TH: 1- 2 giây và PH
+ Tăng FiO2
- PaO2 tăng
+ Giảm FiO2
+ Giảm mỗi lần PH 2- 5 cmH2O
3.4.2 hông khí
- PaCO2 tăng:
+ Tăng TL 0,2- 0,5 giây
+ Giảm dần TH: 0,5- 1 giây
- PaCO2 giảm:
+ Tăng TH: 0,5- 1 giây
+ Chỉ giảm PH mỗi lần 2 cmH2O
3.5. Cai máy thở
- Khi PH 15- 20 cmH2O và PaO2 > 60mmHg, với FiO2 < 0,5.
- Chuyển thở PSV với PEEP =10 cmH2O
- Cai thở máy phương thức PSV (xem quy trình cai thở máy bằng phương
thức PSV).
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu ki có diễn biến bất thường.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1.Tụt huyết áp.
- Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2. Tăng PaCO2: điều chỉnh theo hướng dẫn trên. Nếu vẫn không điều chỉnh được chuyển lại phương thức thở kiểm soát.
3.Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
- Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục.
4.Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện. Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm
khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ashfaq Hasan (2010) , ―The Conventional Modes of Mechanical
Ventilation‖, Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 4,
71-113.
2.Nguyễn Lê Đức Hoàng (2012), Nghiên cứu ứng dụng phương thức thông khí xả áp đường thở ở Người bệnh suy hô hấp cấp tiến triển, Luận văn thạc sỹ y học chuyên nghành Hồi sức cấp cứu, Trường Đại học Y Hà Nội.
3.Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~150

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP ÁP LỰC DƯƠNG LIÊN TỤC (CPAP)

Fri, 14 May 2021 08:03:37 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP ÁP LỰC

DƯƠNG LIÊN TỤC (CPAP)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
- CPAP (Continuous Positive Airway Pressure – CPAP ) là phương thức thở
tự nhiên duy trì 1 áp lực đường thở dương liên tục ở cả thì hít vào và thở ra.
- Trong kiểu thở CPAP tần số thở, thời gian thở vào, thở ra , thể tích lưu
thông do Người bệnh quyết định
- CPAP được dùng nhiều trong suy hô hấp cấp ở trẻ em, và cả ở người lớn trong trường hợp suy hô hấp câp mức độ nhẹ và trung bình, với ưu điểm là rất dễ dùng, ít biến chứng, giá thành rẻ nêm CPAP còn được dùng để cấp cứu tại nhà, hay trên đường vận chuyển.
CPAP cũng là 1 phương thức cai thở máy, những Người bệnh khó cai thở máy, đã được cai máy bằng PSV và SIMV và giảm dần hỗ trợ nhưng chưa bỏ được máy lúc đó ta sẽ cho Người bệnh thở CPAP để giảm tiếp mức hỗ trợ cho Người bệnh.
II. CHỈ ĐỊNH
- suy hô hấp cấp mức độ nhẹ và trung bình ( viêm phế quản phổi ở trẻ em,
đợt cấp của COPD, hen phế quản nhẹ, phù phổi cấp huyết động….)
-Người bệnh cai thở máy bằng PSV và SIMV và đã giảm dần hỗ trợ tuy nhiên không bỏ được máy.
- Thử nghiệm CPAP còn dùng để đánh giá khả năng thôi thở máy
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Rối loạn ý thức không hợp tác
- Ngừng thở, liệt cơ hô hấp
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện: máy tạo CPAP hoặc van CPAP Boussignac
2.1.Vật tư tiêu hao

- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) hoặc bình oxy kèm đồng hồ nếu dùng van
Boussignac khi cấp cứu ngoại viện

- Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
- 01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh:
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết
đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật
được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu
Ghi lại đầy đủ các thông số của phương thức thở máy đang được thực hiện trước khi chuyển sang phương thức thở CPAP.
- FiO2 đặt bằng với FiO2 thở trước đó của NGƯỜI BỆNH
- Đặt CPAP 5 ( PS =0 và PEEP=5cmH2O)
3.2. Tiến hành cho Người bệnh thở máy
Theo dõi SpO2, mạch, huyết áp, nhịp thở, vte. Làm xét nghiệm khí trong máu
3.3. Điều chỉnh thông số máy thở
3.3.1 PaO2 giảm
- Tăng FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%.
-Tăng CPAP mỗi lần 1cmH2O.
3.3.2 PaO2 tăng
Giảm FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%
3.3.3 PaCO2 tăng (pH <7,3)
Tăng CPAP mỗi lần 1cmH2O.
3.3.4 PaCO2 giảm (pH>7,45)
Giảm CPAP mỗi lần 1cmH2O.
3.3.5 Nhịp thở > 30 lần/phút (loại trừ nguyên nhân tắc đờm, co thắt...)
tăng CPAP mỗi lần 1cmH2O.
3.3.6 Nếu Người bệnh ổn định giảm CPAP mỗi 1cmH2O mỗi 12 giờ. Khi
CPAP =0 cmH2O thì bỏ máy cho Người bệnh.
3.4. Nếu Người bệnh cai máy thất bại: cần đánh giá thêm
3.4.1 Ống NKQ
Xem xét ống NKQ có nhỏ không?, Có tắc NKQ không?
3.4.2 Khí máu
- Tránh kiềm chuyển hóa
- NGƯỜI BỆNH có tăng PaCO2, giữ PaCO2 trên mức giá trị nền của NGƯỜI BỆNH
3.4.3 Dinh dưỡng
- Hỗ trợ đủ năng lượng
- Tránh rối loạn điện giải
- Tránh thừa năng lượng
3.4.4 Đờm
- Hút sạch đờm
-Tránh mất nước nặng
3.4.5 Vấn đề thần kinh cơ
- Tránh sử dụng các thuốc làm yếu cơ (thuốc giãn cơ, nhóm
aminoglycosid, clindamycin) ở NGƯỜI BỆNH yếu cơ
- Tránh sử dụng corticoid nếu không cần thiết.
3.4.6 Tắc nghẽn đường thở
- Loại trừ dị vật đường thở
- Sử dụng thuốc giãn phế quản nếu cần
3.4.7 Ý thức NGƯỜI BỆNH
Tránh dùng quá liều thuốc an thần
3.4.8 Cai thở máy vào buổi sáng
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất
thường.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1.Tụt huyết áp.
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2.Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục.
3.Tổn thương phổi do thở máy: cai thở máy sớm
4.Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện.
Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Gia Bình (2012), cai thở máy, kỹ thuật thở máy và hồi sức hô hấp, nhà xuất bản y học , trang 32-40.
2. Ashfaq Hasan (2010), ―The Conventional Modes of Mechanical Ventilation‖,
Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 4, 71-113.
3. Ashfaq Hasan (2010) , ―Discontinuation of Mechanical Ventilation‖,
Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 12, 393-414.
4. Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~150

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC ĐIỀU KHIỂN ÁP LỰC (PCV)

Fri, 14 May 2021 07:34:06 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP

PHƯƠNG THỨC ĐIỀU KHIỂN ÁP LỰC (PCV)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
Thông khí nhân tạo phương thức điều khiển áp lực (Pressure Control Ventilation – PCV) là phương thức thông khí xâm nhập trong đó áp lực đẩy vào, tần số thở và thời gian thở vào được đặt trước. Phương thức này kiểm soát được áp lực trong phế nang của Người bệnh nhưng thể tích lưu thông sẽ thay đổi tùy theo tình trạng cơ học phổi. Khi sử dụng phương thức này nên để Người bệnh ngừng hoàn toàn nhịp tự thở, do đó phần lớn các trường hợp phải sử dụng thuốc an thần và giãn cơ.
II. CHỈ ĐỊNH
- Suy hô hấp cấp: PCV có chỉ định trong các trường hợp suy hô hấp cấp, nhất là trong hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển ARDS, các trường hợp có nguy cơ biến chứng tràn khí màng phổi.
- Tổn thương phổi cấp do chấn thương đụng dập phổi, do đuối nước, do hít..
- Các trường hợp suy hô hấp nặng có tần số thở nhanh hoặc chống máy khi thở máy theo phương thức kiểm soát thể tích.
- Sau cấp cứu ngừng tuần hoàn.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Không có chống chỉ định tuyệt đối.
- Thận trọng khi Người bệnh ngừng thở do bệnh lý thần kinh cơ, bệnh lý thần kinh trung ương, ngộ độc….
- Hoặc trong các trường hợp bệnh lý có thể làm tình trạng cơ học phổi thay đổi rất nhanh (VD: cơn hen phế quản nặng, tắc đờm … sẽ làm giảm thể tích khí lưu thông nhiều).
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện
2.1. Vật tư tiêu hao

- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
- 01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật
được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
`- Áp lực đẩy vào (IP, có loại máy dùng từ áp lực điều khiển PC):
+ Mức áp lực được đặt sao cho đạt được Vt 8 – 10 ml/kg cân nặng lý tưởng ở Người bệnh không có bệnh phổi tắc nghẽn hoặc bệnh lý gây ―phổi nhỏ‖ (ARDS, xẹp phổi).
+ Người bệnh có bệnh phổi tắc nghẽn hoặc ―phổi nhỏ‖: mức áp lực được
đặt sao cho đạt được Vt lúc đầu 7 – 8 ml/kg.
Lưu ý: tổng IP + PEEP không quá 30 cmH2O.
- Tần số thở: 14 – 16 lần/phút.
- Thời gian thở vào Ti: đặt Ti để có I/E = 1/3 đối với bệnh phổi tắc nghẽn, I/E = 1/2 với các trường hợp khác.
- FiO2 = 1,0.
- PEEP = 5 cmH2O.
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Tiến hành cho Người bệnh thở máy và điều chỉnh thông số máy thở
3.4. Điều chỉnh thông số máy thở
3.4.1 Điều chỉnh IP, tần số
- PaCO2 thấp: giảm IP hoặc giảm tần số máy thở.
- PaCO2 cao, pH giảm: tăng IP (không để tổng IP + PEEP > 30 cmH2O),
hoặc tăng tần số máy thở.
3.4.2 Điều chỉnh FiO2 và PEEP
- SpO2, PaO2 thấp: tăng FiO2 hoặc tăng PEEP (ưu tiên tăng PEEP nếu
FiO2 đã tới 0,6). Chú ý không để tổng IP + PEEP > 30 cmH2O.
- SpO2, PaO2 cao: giảm FiO2, khi FiO2 xuống tới 0,4 mà SpO2, PaO2 vẫn
cao: giảm dần PEEP.
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình
trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu ki có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Giảm dần mức FiO2,và PEEP khi có thể được bằng cách đánh giá tình
trạng phổi hàng ngày (lâm sàng, xquang phổi, khí máu, nguyên nhân …)
- Hạn chế dùng an thần nếu có thể được, mỗi ngày ngừng thuốc an thần trong 2-3 giờ ( cửa sổ an thần ) để đánh giá tình trạng phổi
- khi nào PEEP còn 5 cm H2O, và FiO2 giảm còn 40% thì bắt đầu làm
nghiệm pháp cai thở máy bằng ống chử T , hoặc bằng phương thức CPAP hàng ngày, nếu đạt yêu cầu thì rút ống nội khí quản
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1. Tụt huyết áp.
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2. Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu và hút dẫn lưu liên tục, giảm PEEP
về 0.
3. Tổn thương phổi do thở máy:
Dự phòng: đặt áp lực đỉnh đường thở < 30 cmH2O.
4. Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện.
Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Gia Bình (2012), thông khí nhân tạo trong hội chứng suy hô hấp tiến triển ở người lớn, kỹ thuật thở máy và hồi sức hô hấp, nhà xuất bản y học, trang 46-50.
2. Ashfaq Hasan (2010) , ―The Conventional Modes of Mechanical Ventilation‖,
Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 4, 71-113.
3. Ashfaq Hasan (2010) , ―Ventilator Settings‖, Understanding Mechanical
Ventilation, Springer, Chapter 5, 115-140.
4 . Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~150.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP PHƯƠNG THỨC ĐIỀU KHIỂN THỂ TÍCH (VCV)

Fri, 14 May 2021 07:28:50 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ NHÂN TẠO XÂM NHẬP

PHƯƠNG THỨC ĐIỀU KHIỂN THỂ TÍCH (VCV)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
Thông khí nhân tạo phương thức điều khiển thể tích là phương thức thông khí xâm nhập trong đó Người bệnh thở máy với thể tích lưu thông và tần số thở được đặt trước. Phương thức này kiểm soát được thông khí phút của Người bệnh nhưng áp lực đường thở sẽ thay đổi tùy theo tình trạng cơ học phổi. Khi sử dụng phương thức này, cần phải cho Người bệnh thở theo máy hoàn toàn do đó phần lớn các trường hợp phải sử dụng thuốc an thần và giãn cơ.
II. CHỈ ĐỊNH
- Suy hô hấp cấp: hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển ARDS, cơn hen phế
quản cấp nặng và nguy kịch.
- Tổn thương phổi cấp do chấn thương đụng dập phổi, do đuối nước, do hít.
- Các trường hợp suy hô hấp nặng có tần số thở nhanh hoặc chống máy khi thở máy theo phương thức hỗ trợ/điều khiển.
- Người bệnh ngừng thở do bệnh lý thần kinh cơ, bệnh lý thần kinh trung
ương, ngộ độc.
- Sau cấp cứu ngừng tuần hoàn.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH: không có chống chỉ định
IV. Chuẩn bị
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện:
2.1.Vật tư tiêu hao

- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu: 01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh:
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia
đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của
thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết
đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ
thuật được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
- Thể tích lưu thông (Vt):
+ 8 – 10 ml/kg cân nặng lý tưởng ở Người bệnh không có bệnh phổi tắc nghẽn hoặc bệnh lý gây ―phổi nhỏ‖ (ARDS, xẹp phổi).
+ Người bệnh có bệnh phổi tắc nghẽn hoặc ―phổi nhỏ‖: đặt Vt lúc đầu 7 –
8 ml/kg.
- Tần số thở: 14 – 16 lần/phút.
- Lưu lượng dòng đỉnh: 40 – 60 lít/phút (I/E = 1/3 đối với bệnh phổi tắc nghẽn, I/E = 1/2 với các trường hợp khác).
- FiO2 = 1,0.
- PEEP = 5 cmH2O.
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ
thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Tiến hành cho Người bệnh thở máy
3.4. Điều chỉnh thông số máy thở
3.4.1 Điều chỉnh Vt, tần số:
- Pplat > 30 cmH2O: giảm Vt đến khi đưa được Pplat xuống dưới 30 cmH2O.
- PaCO2 thấp: giảm Vt hoặc giảm tần số máy thở.
- PaCO2 cao, pH giảm: tăng Vt (cần theo dõi không để Pplat > 30 cmH2O), hoặc tăng tần số máy thở.
3.4.2 Điều chỉnh FiO2 và PEEP:
- SpO2, PaO2 thấp: tăng FiO2 hoặc tăng PEEP (ưu tiên tăng PEEP
nếu FiO2 đã tới 0,6).
- SpO2, PaO2 cao: giảm FiO2, khi FiO2 xuống tới 0,4 mà SpO2, PaO2 vẫn cao: giảm dần PEEP.
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Giảm dần mức FiO2,và PEEP khi có thể được bằng cách đánh giá tình
trạng phổi hàng ngày (lâm sàng, xquang phổi, khí máu, nguyên nhân …)
- Hạn chế dùng an thần nếu có thể được, mỗi ngày ngừng thuốc an thần trong 2-3 giờ ( cửa sổ an thần ) để đánh giá tình trạng phổi
- khi nào PEEP còn 5 cm H2O, và FiO2 giảm còn 40% thì bắt đầu làm nghiệm pháp cai thở máy bằng ống chử T , hoặc bằng phương thức CPAP hàng ngày, nếu đạt yêu cầu thì rút ống nội khí quản.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1. Tụt huyết áp.
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2. Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
- Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục, giảm Vt, giảm PEEP về múc thấp nhất mà vẫn duy trì được PaO2>60 mmHg
- Dự phòng: điều chỉnh Vt để giữ Pplat < 30 cmH2O.
3. Tổn thương phổi do thở máy:
Dự phòng: đặt Vt thấp (Pplat < 30 cmH2O).
4. Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện.
Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Gia Bình (2012), thông khí nhân tạo trong hội chứng suy hô hấp tiến triển ở người lớn, kỹ thuật thở máy và hồi sức hô hấp, nhà xuất bản y học, trang 46-50.
2. Ashfaq Hasan (2010) , ―The Conventional Modes of Mechanical
Ventilation‖, Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 4,
71-113.
3. Ashfaq Hasan (2010) , ―Ventilator Settings‖, Understanding Mechanical
Ventilation, Springer, Chapter 5, 115-140.
4. Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~150

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ KHÔNG XÂM NHẬP VỚI ÁP LỰC DƯƠNG LIÊN TỤC (CPAP)

Fri, 14 May 2021 07:24:07 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ KHÔNG XÂM NHẬP VỚI ÁP LỰC DƯƠNG LIÊN TỤC (CPAP)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
- CPAP (continuous positive airway pressure - CAP) là phương thức thở
tự nhiên duy trì 1 áp lực đường thở dương liên tục ở cả thì hít vào và thở ra.
- Trong thở CPAP tần số thở, thời gian thở vào, thở ra do Người bệnh quyết
định
II. CHỈ ĐỊNH
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tĩnh có
+ Khó thở trung bình đến nặng, có sử dụng cơ hô hấp phụ và có di
động bụng nghịch thường.
+ Toan hô hấp vừa đến nặng (pH < 7,3-7,35) và ưu thán (tăng
PaCO2 45-60 mmHg).
+ Thở > 25 lần/phút.
- Hội chứng ngừng thở khi ngủ.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Rối loạn ý thức không hợp tác
- Ngừng thở, liệt cơ hô hấp
- Hôn mê < 10 điểm, chảy máu tiêu hóa trên nặng,
- Huyết áp không ổn định và rối loạn nhịp tim không ổn định.
- Biến dạng, phẫu thuật hoặc chấn thương đầu, hàm mặt.
- Tắc nghẽn đường thở: dị vật, đờm
- Không hợp tác với thở không xâm nhập,
- Không có khả năng bảo vệ đường thở; ho khạc kém.
- Nhịp thở > 40 lần/phút
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện
2.1.Vật tư tiêu hao

- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc
-Mặt nạ mũi miệng hoặc mặt nạ mũi - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của Người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 – 45 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp.
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết
đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra lại Người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ
thuật được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
- FiO2 100% sau đó giảm dần để duy trì FiO2 ≥ 92%
- CPAP 5cmH2O
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Tiến hành cho Người bệnh thở máy
3.4. Điều chỉnh thông số máy thở
- Tăng dần mức CPAP ban đầu mỗi 1cmH2O sao cho NGƯỜI BỆNH dễ
chịu nhất
- Có thể tăng mức CPAP tối đa 10cmH2O
- Tìm CPAP tối ưu với FiO2 < 50% mà SpO2 > 92%, huyết áp ổn định
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1 – 2 ngày/lần, chụp cấp cứu ki có diễn biến bất thường.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1.Tụt huyết áp.
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2.Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi)
Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục.
3.Tổn thương phổi do thở máy: cai thở máy sớm
4.Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện. Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Gia Bình (2012), cai thở máy, kỹ thuật thở máy và hồi sức hô hấp, nhà xuất bản y học , trang 32-40.
2. Ashfaq Hasan (2010) , ―The Conventional Modes of Mechanical Ventilation‖,
Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 4, 71-113.
3. Michael Lippmann, ―Noninvasive Positive Pressure Ventilation‖, The washington manual of critical care, Lippincott williams and wilkins 2008, 105-
108.
4. Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~15
0

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ KHÔNG XÂM NHẬP VỚI HAI MỨC ÁP LỰC DƯƠNG (BiPAP)

Fri, 14 May 2021 07:16:44 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT THÔNG KHÍ KHÔNG XÂM NHẬP VỚI HAI MỨC ÁP LỰC DƯƠNG (BiPAP)

I. ĐỊNH NGHĨA/ĐẠI CƯƠNG
BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure ventilaton - BiPAP) là phương thức thông khí hỗ trợ 2 mức áp lực dương. Có thể thông khí xâm nhập hoặc không xâm nhập.
II. CHỈ ĐỊNH
- Sau phẫu thuật tim phổi
- Sau gây mê phẫu thuật
- Mức độ nhẹ của đợt cấp COPD, tổn thương phổi cấp, phù phổi cấp
- Suy hô hấp cấp tiến triển mức độ nhẹ và trung bình
- Suy tim
- Hội chứng ngừng thở khi ngủ
- Sau rút nội khí quản có phù nề và hẹp nhẹ thanh quản
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh ngừng thở , ngừng tim
- Hôn mê < 10 điểm, chảy máu tiêu hóa trên nặng,
- huyết áp không ổn định và rối loạn nhịp tim .
- Biến dạng, phẫu thuật hoặc chấn thương đầu, hàm mặt.
- Tắc nghẽn đường thở: dị vật, đờm
- Người bệnh không hợp tác với thở không xâm nhập
- Không có khả năng bảo vệ đường thở, ho khạc kém.
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 01 Bác sỹ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2. Phương tiện
2.1.Vật tư tiêu hao

- Oxy thở máy (ngày chạy 24 giờ) - Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Filter lọc khuẩn ở dây máy thở: 01 cái
- Dây truyền huyết thanh: 01 cái - MDI adapter: 01 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi - Khí nén (ngày chạy 24 giờ)
- Găng tay sạch: 05 đôi - Bộ làm ẩm nhiệt: 01 chiếc
- Gạc tiểu phẫu N2: 05 túi - Filter lọc bụi máy thở: 01 chiếc
- Khẩu trang phẫu thuật: 03 chiếc
-Mặt nạ mũi miệng hoặc mặt nạ mũi - Xà phòng Savondoux rửa tay
2.2. Dụng cụ cấp cứu: 01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí và máy hút áp lực âm
liên tục
2.3. Các chi phí khác
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trírác thải y tế và rác thải sinh hoạt
3. Người bệnh
3.1. Giải thích cho Người bệnh (nếu người bệnh còn tỉnh táo) và gia đình/người đại diện hợp pháp của người bệnh về sự cần thiết và các nguy cơ của thở máy. Người bệnh/đại diện của Người bệnh ký cam kết thực hiện kỹ thuật.
3.2. Tư thế Người bệnh: người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp), nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp
3.3. Thở máy tại giường bệnh
4. Hồ sơ bệnh án
Giải thích về kỹ thuật cho người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết
đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết đồng ý tham gia kỹ thuật
2. Kiểm tra người bệnh: các chức năng sống, xem có thể tiến hành thủ thuật
được không.
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Đặt các thông số máy thở ban đầu:
- FiO2 100% sau đó giảm dần để duy trì FiO2 ≥ 92%
- IPAP 8-12 cmH2O
- EPAP 0-5 cmH2O
- Áp lực hỗ trợ (PS) = IPAP-EPAP
- Áp lực chênh lệch giữa IPAP và EPAP nên duy trì khoảng 5cmH2O, BiPAP thường bắt đầu IPAP/EPAP là 8/3 hoặc 10/5 cmH2O.
3.2. Đặt các mức giới hạn báo động
Đặt các giới hạn báo động, mức đặt tùy theo tình trạng bệnh lý cụ thể của mỗi Người bệnh.
3.3. Tiến hành cho Người bệnh thở máy
Giải thích cho Người bệnh hiểu và hợp tác, sau đó úp mặt nạ mũi hoặc mieng-mũi cho người bệnh , tay Người thực hiện giữ mặt nạ sao cho vừa khít, kiểm tra hướng dẫn Người bệnh thở theo máy , khi Người bệnh thở theo máy , hợp tác tốt thì mới dùng dây cố định
3.4. Điều chỉnh thông số máy thở:
3.4.1 PaO2 giảm
- Tăng FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%.
- Tăng IPAP và EPAP mỗi lần 2cmH2O, có thể tăng IPAP đến
20cmH2O và EPAP tăng đến 10-12cmH2O.
3.4.2 PaO2 tăng: Giảm FiO2 mỗi 10% để đạt SpO2 > 92%
3.4.3 PaCO2 tăng (pH <7,3): Tăng IPAP và EPAP mỗi lần 2cmH2O, có thể tăng IPAP đến 20cmH2O và EPAP tăng đến 10-12cmH2O.
3.4.4 PaCO2 giảm (pH>7,45): Giảm IPAP và EPAP mỗi lần 2cmH2O.
VI. THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên.
- Xét nghiệm khí trong máu: làm định kỳ (12 - 24 giờ/lần) tùy theo tình trạng Người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường.
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động.
- X quang phổi: chụp 1- 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất
thường.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1.Tụt huyết áp
Xử trí: truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần.
2.Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi):
Xử trí: đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục.
3.Tổn thương phổi do thở máy: cai thở máy sớm
4. Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn bệnh viện.
Điều trị kháng sinh sớm và theo nguyên tắc xuống thang khi xuất có nhiễm khuẩn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Gia Bình (2012), thông khí nhân tạo hai mức áp lực dương, kỹ
thuật thở máy và hồi sức hô hấp, nhà xuất bản y học , trang 1-5.
2. Ashfaq Hasan (2010), ―The Conventional Modes of Mechanical
Ventilation‖, Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter
4, 71-113.
3. Michael Lippmann, ― Noninvasive Positive Pressure Ventilation‖, The washington manual of critical care, Lippincott williams and wilkins 2008,
105-108.
4. Robert C Hyzy (2012) [Internet], ―Modes of mechanical ventilation‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference. Available from: http://www.uptodate.com/contents/modes-of-mechanical- ventilation?source=search_result&search=ventilation&selectedTitle=2~1
50

QUY TRÌNH KỸ THUẬT VỖ RUNG LỒNG NGỰC Ở NGƯỜI BỆNH HỒI SỨC CẤP CỨU VÀ CHỐNG ĐỘC

Fri, 14 May 2021 07:11:14 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT VỖ RUNG LỒNG NGỰC Ở NGƯỜI BỆNH HỒI SỨC CẤP CỨU VÀ CHỐNG ĐỘC

I. ĐẠI CƯƠNG
Vỗ rung là phương pháp điều trị nhằm giải phóng đờm dịch ra khỏi phổi nhờ chủ động tác dụng một lực cơ học qua thành ngực truyền vào phổi, làm các cục đờm ứ đọng dính vào phế quản nhỏ bị bong ra rồi đờm được dẫn lưu vào phế quản lớn và ho tống ra ngoài hoặc được hút bằng sonde hút đờm
II. CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh đặt ống nộ khid quản, Mở khí quản..
- Các bệnh về phổi: Viêm phế quản, viêm phổi tắc nghẽn mạn tĩnh (COPD), áp xe phổi, hen phế quản…
- Người bệnh nằm lâu ngày ít cử động: Người bệnh hôn mê, liệt, guilan
bare….
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- NGƯỜI BỆNH đang trong tình trạng nặng: suy hô hấp cấp, phù phổi cấp, sốc, trụy tim mạch…
- Người bệnh sau mổ dẫn lưu nội sọ, tăng áp lực nội sọ, xuất huyết não những
ngày đầu.
- Bệnh tim mạch : Nhồi máu cơ tim cấp, suy tim nặng..
- Chấn thương phổi, xuất huyết phổi,
- Người bệnh gẫy xương sườn chưa cố định.
- Người bệnh có dẫn lưu màng phổi (chống chỉ định tương đối).
IV.CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
02 Điều dưỡng hoặc 01 điều dưỡng và 01 kỹ thuật viên.được đào tạo chuyên khoa hồi sức cấp cứu.
2. Dụng cụ
2.1 Vật tư tiêu hao
- Găng sạch: 01 đôi.
- Khăn bông to: 01 cái.
- Dung dịch sát khuẩn tay nhanh
- Xà phòng diệt khuẩn
- Mũ: 02 cái.
- Khẩu trang: 02 cái.
2.2. Dụng cụ cấp cứu:
- Bóng, Mask.
3.Người bệnh
- Thông báo ,giải thích cho Người bệnh (nếu tỉnh ) hoặc người nhà lợi ích của việc vỗ rung lồng ngực, động viên họ cùng hợp tác.
- Đặt người bệnh ở tư thế thích hợp tùy theo vị trí tổn thương ở phổi: nằm ngửa thẳng, nằm nghiêng phải hoặc nghiêng trái. Đầu cao hoặc chân cao, hoặc cho Người bệnh ngồi…
4. Hồ sơ bệnh án: Phiếu chăm sóc ( bảng theo dõi).
V.CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH:
1. Điều dưỡng đội mũ, rửa tay bằng dung dịch savondoux, đeo khẩu trang.
2. Thông báo, giải thích, động viên Người bệnh cùng hợp tác
3. Đặt Người bệnh ở tư thế thích hợp, tiến hành vỗ trước, rung sau.
3.1. Kỹ thuật vỗ:
Điều dưỡng dùng hai bàn tay chụm các ngón tay, khum lòng bàn tay vỗ đều lên thành ngực hoặc vùng lưng, sao cho các cạnh của bàn tay tiếp xúc với thành ngực hoặc vùng lưng (nếu vỗ lưng) chỉ sử dụng lực của bàn tay, hoạt động khớp cổ tay. Vỗ nhẹ nhàng đều đặn dịch chuyển trên lồng ngực hoặc vùng lưng. Việc vỗ rung tạo ra áp lực dương tác dụng lên thành ngực và vào phổi làm cho đờm dãi và mủ long ra và dồn từ các nhánh với phế quản nhỏ về nhánh phế quản lớn hơn. Vỗ liên tục 10_15 phút /1 bên rồi chuyển sang rung.
Lưu ý: Khi vỗ rung chỉ tập trung vỗ lên bề mặt khung sườn, tránh vỗ lên cột sống, xương ức, dạ dày và phần dưới khung sườn vì có thể gây chấn thương cho lách, gan, thận và các tạng ở thấp.
3.2. Kỹ thuật rung:
- Điều dưỡng duỗi bàn tay đặt bàn tay lên thành ngực, vùng lưng (nếu rung ở lưng) tương ứng với phân thuỳ phổi cần dẫn lưu, sử dụng lực rung của cơ cánh tay và vai tác động tới bàn tay truyền lực rung lên thành ngực và các phân thuỳ phổi tương ứng.
Chú ý: động tác rung được thực hiện trong thời kỳ thở ra, yêu cầu Người bệnh thở ra từ từ để dễ thực hiện nếu có thể. Khuyến khích Người bệnh ho tống đờm ra ngoài, tiến hành hút đờm ngay sau đó.
4. Sau khi thực hiện song kỹ thuật giúp Người bệnh trở về tư thế thoải mái.
5. Điều dưỡng thu dọn dụng cụ. tháo găng (nếu đi găng), rửa tay bằng dung dịch
savondoux dưới vòi nước.
6. Ghi phiếu chăm sóc.
VI. THEO DÕI
- Theo dõi sát mạch, spo2, nhịp thở của Người bệnh trước, trong và sau khi tiến hành vỗ rung.
VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
1. Suy hô hấp: spo2 tụt, sắc mặt tím tái,thở nhanh hoặc chậm… Ngừng vỗ
rung, cho Người bệnh về tư thế thích hợp, tăng oxy và hút đờm (nếu cần).
2. Chấn thương lồng ngực do kỹ thuật thô bạo.
Khi vỗ phải đảm bảo đúng kỹ thuật.
* Một số chú ý khi vỗ, rung
- Tổng thời gian vỗ và rung không quá 30- 40 phút
- Khi tiến hành phải luôn theo dõi sát mạch, nhịp thở, SPO2, sắc mặt Người bệnh.
- Khi vỗ ,rung nhắc Người bệnh nhịn ho (Nếu Người bệnh tỉnh) đến khi buồn ho nhiều thì gắng sức ho khạc cho đờm, mủ tống ra được nhiều.
- Vỗ rung xong nên hút đờm ngay bên vừa vỗ rung rồi mới sang bên kia.

TÀI TIỆU THAM KHẢO
1. A Reference Manual for Nurses and Healthcare Managers in Ethiopia; Addis
Ababa, Ethiopia; Dec-2011
2. Lippincott's nursing procedures; (2009); Respiratory Care; Fifth Edition; Lippincott Williams  Wilkins; pp 550-585
3. Ruth F. Craven; Constance J. Hirnle; (2007); Respiratory Function;
Fundamentals of Nursing, Fifth Edition; Lippincott Williams  Wilkins; pp
833-875.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT HÚT ĐỜM ĐƯỜNG HÔ HẤP DƯỚI BẰNG HỆ THỐNG HÚT KÍN

Fri, 14 May 2021 07:05:33 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT HÚT ĐỜM ĐƯỜNG HÔ HẤP DƯỚI BẰNG HỆ THỐNG HÚT KÍN

I. ĐẠI CƯƠNG
Hút đờm là một kỹ thuật cơ bản rất quan trọng ở Người bệnh có can thiệp nội khí quản, mở khí quản trong hồi sức cấp cứu nhằm khai thông và kiểm soát đường thở cho Người bệnh. Hút đờm không đúng kỹ thuật có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề (tổn thương đường hô hấp, nhiễm trùng, tăng áp lực nội sọ…). Đặc biệt đối với các trường hợp Người bệnh có tổn thương phổi nặng, liệt cơ hô hấp, việc làm gián đoạn đường thở còn làm tăng nguy cơ tử vong cho Người bệnh. II. CHỈ ĐỊNH
Ứ đọng đờm ở Người bệnh thở máy qua ống NKQ, MKQ
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh tự thở qua ống NKQ, MKQ
- Người bệnh thở T-tube qua ống NKQ, MKQ
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: 2 điều dưỡng
- 01 điều dưỡng tiến hành kỹ thuật hút đờm
- 01 điều dưỡng phụ vỗ rung, thay đổi tư thế Người bệnh trong quá trình
hút
2. Người bệnh
- Thông báo và giải thích cho Người bệnh hoặc người nhà để Người bệnh
yên tâm tin tưởng và hợp tác khi tiến hành kỹ thuật.
- Hướng dẫn Người bệnh ho, thở sâu, vỗ rung( nếu cần)
- Tư thế Người bệnh thoải mái, thuận tiện cho kỹ thuật.
- Trải khăn dưới cằm Người bệnh
- Tăng oxy 100% cho Người bệnh trước hút 2-3 phút.

3. Dụng cụ

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
01 điều dưỡng vỗ rung cho Người bệnh,nghiêng Người bệnh. 01 điều dưỡng tiến hành hút đờm
1. Điều dưỡng rửa tay, đội mũ, đeo khẩu trang.
- Điều dưỡng 1:
2. Bật máy hút điều chỉnh áp lực.
3. Đi găng sạch, nối ống hút đờm kín với hệ thống hút.
4. Mở khóa hệ thống hút , nhẹ nhàng đưa ống hút vào cho tới khi có sức cản thì rút ra khoảng 1 cm và ấn van hút.
5. Kéo nhẹ ống hút từ từ ra ngoài đồng thời xoay nhẹ ống hút.
6. Lắp bơm tiêm 20 ml có nước muối sinh lý 0,9% hoặc Natribicacbonat 0,14% vào hệ thống hút kín, đợi Người bệnh hít vào hoặc máy đẩy vào thì bơm 2- 5 ml nước vào .
- Điều dưỡng 2:
7. Vỗ rung cho Người bệnh
8. Đặt Người bệnh ngửa thẳng, nghiêng phải, nghiêng trái.
- Điều dưỡng 1:
9. Hút lặp lại 3 tư thế cho đến khi sạch đờm
10. Bơm 10 ml nước muối sinh lý hoặc Natribicacbonat 0,14% tráng sạch ống hút kín.
11. Khóa hệ thống hút kín, tháo dây hút, đậy nắp ống hút kín.
12. Dùng ống hút đòm nối với hệ thống máy hút, hút sạch mũi miệng cho
Người bệnh.
13. Tháo bỏ ống hút, tráng sạch dây máy hút, tắt máy, ngâm ống hút vào xô
đựng dung dịch khử khuẩn, ngâm đầu dây vào chai nước muối rửa.
14. Tháo bỏ găng, đặt Người bệnh tư thế thoải mái, nằm đầu cao 300 .
15.Thu dọn dụng cụ, rửa tay.
16. Ghi phiếu theo dõi chăm sóc Người bệnh.
VI. THEO DÕI
- Tình trạng Người bệnh:
+ Khi hút đờm không xảy ra tai biến gì.
+ Sau khi hút đờm mạch, nhịp thở, SpO2 ổn định.
- Ngày, giờ hút đờm.
- Số lượng, tính chất đờm
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Tụt SpO2: trước khi hút cần tăng FiO2 lên 100% trong 2-3 phút
- Tổn thương đường hô hấp: chú ý tiến hành hút nhẹ nhàng, kiểm tra áp lực máy hút đảm bảo từ - 80 mm Hg đến – 120 m m Hg
- Nhiễm khuẩn: đảm bảo quy trình hút đờm đúng kỹ thuật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Quốc Anh( 2012), “ Bảng kiểm kỹ thuật hút đờm dãi có mở khí quản, nội khí quản‖, Bảng kiểm các quy trình kỹ thuật cơ bản chăm sóc Người bệnh, Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội , trang 21.
2. Vũ Văn Đính (1999), “Hút dịch khí quản‖,Hướng dẫn quy trình kỹ thuật bệnh viện tập I , Nhà xuất bản y học,trang 25-26.
3. Nguyễn Đạt Anh (2009), “Kỹ thuật hút đờm‖.Điều dưỡng hồi sức cấp cứu, Bộ Y tế, Nhà xuất bản giáo dục, trang194-199.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT ĐẶT CANUYN MAYO (Một lần)

Fri, 14 May 2021 03:54:12 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT ĐẶT CANUYN MAYO (Một lần)

I. ĐẠI CƯƠNG
- Đặt canuyn Mayo là một thủ thuật phòng cho Người bệnh hôn mê có nguy
cơ tụt lưỡi chèn vào đường thở gây ngừng thở, Người bệnh cắn lưỡi.
- Đề phòng Người bệnh cắn ống nội khí quản
II.CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh rối loạn ý thức, Người bệnh hôn mê, Người bệnh co giật.
- Người bệnh có đặt nội khí quản.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Người bệnh bị chấn thương khoang miệng, xương hàm dưới hoặc phần họp sọ thuộc xương hàm trên
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
02 điều dưỡng
2. Phương tiện

3. Người bệnh
- Người bệnh tỉnh: giải thích, động viên để Người bệnh yên tâm hợp tác
- Người bệnh hôn mê: giải thích cho người nhà Người bệnh, hỏi Người bệnh có răng giả thì tháo ra
4. Phiếu theo dõi chăm sóc
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Điều dưỡng rửa tay, đội mũ, đeo khẩu trang
2. Tư thế Người bệnh: để Người bệnh nằm mặt quay về phía điều dưỡng.
3. Quấn khăn quanh cổ Người bệnh
4. Vệ sinh sạch miệng Người bệnh
5. Người bệnh tỉnh: bảo Người bệnh há miệng, đưa canuyn vào trên lưỡi mở miệng Người bệnh. Khi đầu canuyn chạm hàm ếch theo xoay trở lại 180 độ làm cho bề cong của canuyn xếp theo khoang miệng
6. Người bệnh hôn mê: dùng đè lưỡi để ấn lưỡi, canuyn được trượt trên lưỡi theo
độ cong của vòm miệng
7. Cố định canuyn MayO bằng băng dính hoặc dải băng
8. Để Người bệnh về tư thế thích hợp, lau sạch miệng Người bệnh
9.Thu dọn dụng cụ
10. Rửa tay
11.Ghi phiếu chăm sóc
VI. THEO DÕI
- Chảy máu, gãy răng
- Tuột canuyn
- Loét họng miệng
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Đưa nhẹ nhàng tránh gây tổn thương vùng miệng cho Người bệnh, đưa canuyn Mayo đúng vị trí.
- Chăm sóc hàng ngày tránh ứ đọng, nhiễm khuẩn, loét họng miệng
- Rút canuyn sớm nhất có thể.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Đạt Anh (2009), “Các kỹ thuật khai thông đường thở‖, Điều dưỡng hồi sức cấp cứu, Nhà xuất bản giáo dục,trang 177-187.
2. Nguyễn Đạt Anh (2009), “Chăm sóc Người bệnh hôn mê‖,Điều dưỡng hồi sức cấp cứu, Nhà xuất bản giáo dục,trang 96-103.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC CANUYN MỞ KHÍ QUẢN

Fri, 14 May 2021 03:38:59 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC CANUYN MỞ KHÍ QUẢN

I . MỤC ĐÍCH
Duy trì đường dẫn khí, hạn chế nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm khuẩn vết mở, duy trì canuyn mở khí quản (MKQ) đúng vị trí.
II. CHỈ ĐỊNH
- Áp dụng cho tất cả Người bệnh có canuyn MKQ
- Thời gian thực hiện: buổi sáng hoặc khi băng thấm dịch, máu .
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Không có
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
- 02 điều dưỡng: 01 điều dưỡng phụ giúp, 01 điều dưỡng thực hiện
- Rửa tay, đội mũ, đeo khẩu trang
2. Phương tiện

3.Người bệnh
- Thông báo, giải thích cho Người bệnh (nếu Người bệnh tỉnh), cố định 2 tay Người bệnh vào thành giường khi chăm sóc.
- Người bệnh được hút đờm sạch trước khi tiến hành
- Đặt Người bệnh ở tư thế nằm ngửa
4. Phiếu theo dõi Người bệnh
V.CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Mở gói dụng cụ, đổ dung dịch nước muối 0,9% vào bát kền.
2. Đi găng sạch
3. Đặt khay quả đậu ở vị trí thích hợp
4. Kiểm tra áp lực cuff, nếu áp lực cuff xẹp cần bơm thêm cuff (áp lực
cuff trung bình từ 20 đến 25 mm Hg)
5.Cắt dây buộc cố định cũ
6. Tháo bỏ băng cũ
7. Đánh giá vết mở khí quản, vị trí của canuyn MKQ (nếu vết mở nhiễm khuẩn cần báo bác sĩ thay canuyn MKQ mới)
8. Đi găng vô khuẩn
9.Vệ sinh chân canuyn bằng oxy già nếu vết MKQ nhiễm khuẩn, sau đó rửa bằng nước muối sinh lý (vệ sinh bán kính 5 cm, từ trong ra ngoài), thấm khô.
10. Sát trùng vết mở canuyn MKQ, bằng PVP iodine 10% bán kính 5cm, sát trùng 1 vòng quanh chân canuyn )
11. Sát trùng tai canuyn MKQ
12. Cắt gạc hình chữ Y, đặt gạc vào chân canuyn MKQ, buộc dây cố định.
13.Tháo bỏ găng bẩn
14.Đặt Người bệnh về tư thế thoải mái
14.Thu dọn dụng cụ
15. Rửa tay
16.Ghi bảng theo dõi điều dưỡng: tình trạng vết MKQ, thời gian thực hiện,
người thực hiện.
VI. THEO DÕI
- Theo dõi chân canuyn MKQ có thấm dịch , máu nhiều thì cần thay băng ngay.
- Theo dõi đánh giá vết mở khí quản mức độ sạch, thấm dịch, nhiễm khuẩn.
- Theo dõi áp lực cuff thường xuyên.
- Theo dõi vị trí cố định canuyn: dây buộc lỏng, chặt.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Tuột Canuyn MKQ: do cuff xẹp, dây buộc cố định lỏng, Người bệnh dãy dụa nhiều.
+ Theo dõi áp lực cuff thường xuyên
+ Cố định lại nếu dây cố định bị lỏng
+ Thay canuyn MKQ mới
- Nhiễm khuẩn vết mở khí quản:sát trùng vết mở khí quản bằng Betadine 10%(
loại xanh), thay băng nhiều lần trong ngày khi vết mở khí quản thấm dịch, máu:
+ Báo bác sĩ cho kháng sinh, thay canuyn MKQ mới .
+ Áp dụng quy trình thay băng đảm bảo nguyên tắc vô khuẩn cho Người bệnh
- Người bệnh đột nhiên lấy tay giật canuyn : báo bác sĩ kiểm tra đặt lại không tự
ý luồn canuyn vào lỗ mở.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Đạt Anh ( 2009), ―Chăm sóc Người bệnh đặt ống nội khí quản, canuyn mở khí quản‖,Điều dưỡng hồi sức cấp cứu. Nhà xuất bản giáo dục. trang 149-155.
2. Vũ Văn Đính ( 1999), “Mở khí quản‖,Hướng dẫn quy trình kỹ thuật
Bệnh viện tập I .Nhà xuất bản y học.trang 23-25.
3. Nguyễn Quốc Anh( 2012), “ Bảng kiểm kỹ thuật thay băng mở khí quản‖, Bảng kiểm các quy trình kỹ thuật cơ bản chăm sóc Người bệnh, Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội , trang 17.
4. Trường trung cấp Y tế Bạch Mai( 2011), ―Kỹ Thuật thay băng nội khí quản, mở khí quản‖.

QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC ỐNG NỘI KHÍ QUẢN

Fri, 14 May 2021 03:34:01 +0000

QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC ỐNG NỘI KHÍ QUẢN

I. MỤC ĐÍCH
- Duy trì khai thông đường dẫn khí, hạn chế nhiễm trùng đường hô hấp
- Đảm bảo đúng vị trí cố định của ống nội khí quản (NKQ)
II. CHỈ ĐỊNH
- Áp dụng cho tất cả Người bệnh có ống NKQ
- Thời gian thực hiện: buổi sáng, khi băng bẩn hoặc có dấu hiệu lỏng vị trí cố định.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH: không có
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
- 02 điều dưỡng: 01 điều dưỡng phụ giúp, 01 điều dưỡng thực hiện
- Rửa tay, đội mũ, đeo khẩu trang
2. Dụng cụ

3. Người bệnh
- Thông báo, giải thích cho người bệnh ( nếu Người bệnh tỉnh)
- Người bệnh được hút đờm sạch trước khi tiến hành
- Đặt Người bệnh ở tư thế thích hợp : ngửa thẳng, đầu cao 30 độ.
4. Phiếu theo dõi chăm sóc
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Mở gói dụng cụ, đổ dung dịch nước muối 0,9% vào bát kền.
2. Đi găng sạch
3. Đặt khay quả đậu ở vị trí thích hợp
4. Kiểm tra áp lực cuff ống NKQ, nếu áp lực cuff từ 20 mmHg - 25 mmHg
(24-30 cm H2O)là bình thường, trường hợp cuff xẹp cần bơm thêm.
5.Cắt dây buộc cố định cũ
6. Tháo bỏ băng cũ
7. Đánh giá vị trí của ống NKQ, bình thường mức cố định từ cung răng nam
từ 21- 23 cm, nữ từ 22cm - 24 cm cung răng
8.Vệ sinh quanh ống NKQ, bằng nước muối sinh lý 0,9%, vệ sinh miệng,
mũi, vết băng dính
9. Đưa ống NKQ sang bên đối diện, vệ sinh răng miệng bên còn lại.
10. Cố định ống nội khí quản đúng vị trí đánh dấu bằng băng dính.
11. Tháo bỏ găng bẩn
12. Đặt Người bệnh về tư thế thoải mái
13.Thu dọn dụng cụ
14. Rửa tay
15. Ghi bảng theo dõi điều dưỡng: tình trạng ống NKQ, mức đánh dấu từ cung răng ở mức bao nhiêu nhiêu cm, thời gian thực hiện, người thực hiện.
VI. THEO DÕI
-Theo dõi áp lực cuff thường xuyên: áp lực cuff từ 20 - 25 mmHg(24-30
cm H2O) là bình thường, trường hợp cuff xẹp cần bơm thêm
-Theo dõi vị trí cố định ống NKQ, độ sâu của ống, băng dính lỏng hay chặt, bẩn để thay lại băng ngay.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
1.Tuột ống NKQ: do áp lực cuff xẹp, dây buộc cố định lỏng,Người bệnh dãy dụa nhiều.
+ Theo dõi áp lực cuff thường xuyên
+ Cố định lại nếu dây cố định bị lỏng hoặc ống NKQ không đúng vị trí
2. Ống nội khí quản vào sâu quá gây xẹp phổi cho Người bệnh:
+ Cố định lại ống NKQ đúng vị trí
+ Báo bác sĩ cho Người bệnh chụp XQ phổi để đánh giá.
3. Người bệnh giãy dụa, co giật hoặc lấy tay giật ống ra ngoài: báo bác sĩ, không
tự tiện đẩy ống vào.Bóp bóng ambu với oxy 100% trong khi chờ đợi đặt ống lại.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê Ngọc Trọng ( 2009), ―Chăm sóc Người bệnh đặt ống nội khí quản,canuyn mở khí quản‖,Điều dưỡng hồi sức cấp cứu, Bộ Y Tế, Nhà xuất bản giáo dục,trang 149 -155.
2. Vũ Văn Đính ( 1999). ―Đặt ống nội khí quản cấp cứu‖,Hướng dẫn quy
trình Kỹ thuật Bệnh viện tập I ,Nhà xuất bản y học,trang 18-22.
3. Nguyễn Quốc Anh( 2012), “ Bảng kiểm kỹ thuật thay băng mở khí quản‖, Bảng kiểm các quy trình kỹ thuật cơ bản chăm sóc Người bệnh, Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội , trang 17.
4. Trường trung cấp Y tế Bạch Mai( 2011), ―Kỹ Thuật thay băng nội khí quản, mở khí quản‖.