Diễn đàn xét nghiệm đa khoa - Lý thuyết

Xin tài liệu về "Hướng dẫn khử canxi, đúc parafin mẫu bệnh phẩm sinh thiết tủy xương"

Sun, 21 Jan 2018 14:29:20 +0000

Tài liệu chuyên ngành nên khó tìm, mong anh chị, thầy cô giúp đỡ ạ!
"Hướng dẫn khử canxi, đúc parafin mẫu bệnh phẩm sinh thiết tủy xương"
Em xin cám ơn!

helppppppppppp eM

Mon, 24 Oct 2016 05:36:07 +0000

Bệnh nhân nam 35 tuổi, vào viện với triệu chứng sốt 39OC. Đau bụng. Khi khám được chẩn đoán là viêm ruột thừa cấp, có chỉ định mổ nội soi cắt ruột thừa. Sau khi đặt ống nội soi quan sát thấy tại khúc II tá tràng thành ruôt có một tổ chức hạt sùi lên ở giữa tổ chức mô hạt nàycó nhô ra một đầu dị vật, khoang bụng sạch, ruột thừa ổn định, chuẩn đoán bình thường.

YÊU CẦU : 1.Theo em nguyên nhân gây bệnh, chẩn đoán bệnh nhân trên là gì?

2.Ngoài các triệu chứng trên, bệnh nhân có thể có những triệu chứng nào nữa?
3.Nêu cách chăm sóc cơ bản cho bệnh nhân trên?

CÁC TIỀN BỐI GIÚP EM VỚI Ạ, HUHU EM CHƯA CÓ GIÁO TRÌNH MÀ ĐÃ BỊ Bắt làm rồi

Giáo trình bách khoa thư bệnh học (NXB GIÁO DỤC)

Tue, 12 Jan 2016 04:14:47 +0000

Mình tìm được cuốn này,cuốn này khá hay và bổ ích,gồm 3 tập khác nhau,số lượng trang thì đồ sộ,học dần nha mấy mem

Tài liệu gồm 3 tập
Tập 1 : 403 trang
Tập 2: 502 trang
Tập 3: 562 trang

Các ban có thể tải về tại: Giáo trình bách khoa thư bệnh học (NXB GIÁO DỤC)

Đặc điểm tế bào học của ung thư vú

Fri, 30 Nov 2012 01:46:10 +0000

BS.CKI. Đỗ Minh Hoàng Trọng
Khoa Giải phẫu bệnh – BV Từ Dũ

Nền:

- Nhiều tế bào.

- Tế bào rời.

- Không có nhân trần 2 cực.

- Nhiều mảnh vụn của nhân, bào tương.

- Tế bào ma.

- Hoại tử.

- Kết dính rời rạc.

- Chất nhầy.

- Các thành phần bị cô đặc

Tế bào:

- Nhiều, rời rạc, lộn xộn.

- Xếp thành đống không đồng đều.

- Có thể tạo thành cấu trúc dạng ống tuyến (hoặc tạo các tuyến kém biệt hóa).

- To nhỏ không đều.

- Tế bào to.

Nhân:

- Màng nhân méo mó.

- Nhân to nhỏ không đều.

- Chen chúc, mất phân cực.

- Tăng sắc, từ mịn đến thô

- Thường nằm lệch tâm.

- Màng nhân dầy.

- Nhân to.

- Hạt nhân rõ, méo mó hoặc có nhiều hạt nhân.

- Nhiều phân bào, đặc biệt phân bào dị dạng.

Bào tương:

- Thể vùi trong bào tương (+)

- Mucin (+)

- Lipid (+)

H1. Tế bào carcinôm ống tuyến vú.
Màng nhân méo mó.
Nhân tăng sắc, hạt nhân rõ, chất nhiễm sắc thô.

H2. Tế bào carcinôm ống tuyến vú. Tế bào rời.
Nhân to gấp 2 lần đường kính 1 hồng cầu.
Không có nhân trần 2 cực.

H3. Tế bào carcinôm ống tuyến vú.
Tế bào rời rạc. Không có nhân trần 2 cực.
Có thể vùi trong bào tương.

Nguồn: tudu.com.vn

Bệnh Basedow (Graves’ disease)

Tue, 10 Apr 2012 14:38:29 +0000

- Bệnh Basedow là bệnh cường chức năng
tuyến giáp với đặc điểm là quá sản lan toả các nang tuyến và tăng chế tiết hormon (T4, T3).
- Biểu hiện lâm sàng: người gày, bướu cổ, mắt
lồi, mạch nhanh, tay run, hay hồi hộp lo âu, tăng huyết áp, tăng chuyển hoá cơ bản.
+ Cơ chế bệnh sinh
Là bệnh tự miễn, cơ thể xuất hiện tự kháng thể IgG (LATS: long-acting thyroid stimulator). LATS gắn với các tế bào biểu mô tuyến giáp, hạn chế tác động của TSH, kích thích các tế bào nang tuyến tăng sản và tăng chế tiết hormon T4, T3.
+ Tổn thương Giải phẫu bệnh
Đại thể:
Tuyến giáp to vừa, đối xứng, căng mọng, xung huyết. Mật độ mềm, mặt cắt đồng nhất (thuần nhất) mầu hồng đỏ như thịt.
Vi thể:
- Các nang tuyến tăng sản, biểu mô trụ cao, nhiều hàng tế bào, có chỗ tạo thành nhú.
- Các tuyến chứa ít chất keo loãng, nhiều lỗ hút.
- Mô đệm có nhiều mạch máu xung huyết và có xâm nhập nhiều lympho thành đám.

Bệnh Basedow

Đại thể, bệnh Basedow

Vi thể, bệnh Basedow

Ung thư tuyến giáp

Tue, 10 Apr 2012 14:20:54 +0000

Ung thư tuyến giáp (thyroid carcinoma)

TS. Nguyễn Thế Dân

Là u ác tính của tế bào biểu mô nang tuyến. Có 4 thể loại khác nhau về diễn biến và tiên lượng:
- UT TG thể nhú (papillary carcinoma).
- UT TG thể nang (follicular carcinoma).
- UT TG thể kém biệt hoá (anaplastic carcinoma).
- UT TG thể tuỷ (medullary carcinoma)
UT TG thể nhú (papillary carcinoma)
Là UT biệt hoá cao, hay gặp ở phụ nữ trẻ (30 – 40). Chiếm 80% các UT tuyến giáp. UT thường nhiều ổ. Di căn muộn đến hạch lympho vùng cổ.
UT phát triển chậm, tiên lượng tốt. Ít di căn xa.
Đại thể:
UT không có gianh giới rõ, mô u mềm, xốp, có những vùng trắng do xơ hoá.
Vi thể:
Các tuyến UT bắt màu đậm, có nhiều hình nhú lồi vào lòng tuyến. Các nhú có trục liên kết mảnh.
UT TG thể nang (folicular carcinoma)
UT ít gặp (15%), hay gặp ở nữ (75 %) tuổi trung niên, hay di căn theo đường máu đến xương.
BN có thể có dấu hiệu gãy xương bệnh lý do di căn trước khi phát hiện u nguyên phát. Đáp ứng tia xạ tốt.
Đại thể:
Phát triển giống như u tuyến. U đơn độc có vỏ bọc, có gianh giới rõ, những vẫn có thể xâm nhập vỏ và mạch máu.
Vi thể:
UT tạo thành nhiều hình nang tuyến giống nang tuyến bình thường, tế bào trụ cao, nhiều hàng, bào tuơng sáng, ít chất chế tiết. Có thể thấy hình ảnh TB u xâm nhập mạch máu.
UT TG thể kém biệt hoá (anaplastic carcinoma)
UT hay gặp ở người già, phát triển nhanh, xâm nhập mạnh vào khí quản, mô mềm xung quanh tuyến giáp, thường đè ép khí quản hoặc xâm nhập tĩnh mạch vùng cổ. Tiên lượng xấu.
Đại thể:
U cứng chắc màu trắng ngà, phát triển nhanh, không có gianh giới rõ, đè ép xâm nhập khí quản và phần mềm xung quanh.
Vi thể:
Không thấy hình ảnh tuyến hoặc nhú. Những tế bào u thường nhỏ, kém biệt hoá, dễ nhầm với các tế bào u lympho ác tính (là loại u ác tính gặp ở người già nhưng đáp ứng điều trị tia xạ tốt).
UT TG thể tuỷ (medullary carcinoma)
- Khác với những thể UT TG khác, UT TG thể tuỷ có nguồn gốc từ tế bào C tiết calcitonin. Tế bào UT tiết ra chất calcitonin.
- Vi thể: khối u gồm những tế bào thần kinh nội tiết hình tròn hoặc bầu dục đứng thành đám, thành dải. Chất đệm u chứa nhiều chất dạng tinh bột (amyloid) là chất có nguồn gốc là calcitonin.
- UT có tính di truyền, thường xảy ra đồng thời với các UT thần kinh nội tiết khác như u tuyến thượng thận (pheochromocytoma), u tuyến cận giáp.

Đại thể, UT TG xâm nhập khí quản và mô mềm xung quanh

Đại thể, UT TG thể tuỷ

UT TG thể nhú (papillary carcinoma)

UT TG thể nang (folicular carcinoma)

UT TG thể nang, xâm nhập mạch máu

UT TG thể nang (folicular carcinoma)

Vi thể, UT TG thể kém biệt hoá

Vi thể, UT TG thể tuỷ

Vi thể, UT tuyến giáp thể tuỷ

U tuyến cận giáp (parathyroid adenoma)

Tăng sản tuyến cận giáp (parathyroid hyperplasia)

Nguồn: benhhoc.com

U tuyến tuyến giáp

Tue, 10 Apr 2012 14:13:37 +0000

U tuyến tuyến giáp (adenoma)

TS. Nguyễn Thế Dân

Là u lành tính, nhỏ, tiến triển chậm, thường không biểu hiện triệu chứng lâm sàng.
Đại thể:
U chắc, nhỏ (<3 cm), đơn độc, hình tròn hoặc bầu dục, có vỏ bọc mỏng. Mặt cắt thuần nhất, mềm, có thể thấy chảy máu, xơ hoá và thoái hoá thành nang.
Vi thể:
Cấu trúc u khá đồng nhất, đơn dạng gồm nhiều hình tuyến bắt màu đậm, biểu mô trụ cao, ít chế tiết. Xung quanh các đám tuyến có vỏ xơ phân cách rõ với mô lành.

Đại thể, u tuyến tuyến giáp

Đại thể, u tuyến tuyến giáp

Vi thể, u tuyến tuyến giáp

Nguồn: benhhoc.com

Ung thư biểu mô rau, Ung thư tử cung

Tue, 10 Apr 2012 04:55:32 +0000

Ung thư biểu mô rau (Choriocarcinoma)

TS. Nguyễn Thế Dân

1. Định nghĩa.
2. Tổn thương Giải phẫu bệnh
3. Tiên lượng
1. Định nghĩa
- Là u ác tính của biểu mô rau gồm nguyên bào nuôi và hợp bào (trophoblastic cells and syncytitrophoblastic cells).
- Khoảng 50% phát triển từ chửa trứng, 25% do sót rau khi đẻ thuờng, chỉ 20% sau chửa bình thường.
- Thời gian từ khi có chửa đến khi xuất hiện ung thư rất khác nhau từ vài tháng đến hàng năm.
2. Tổn thương giải phẫu bệnh
Đại thể:
U là một khối trong buồng tử cung, ở xung quanh khối u hay có hoại tử và chảy máu lớn. U xâm nhập thành tử cung và âm đạo.
Vi thể:
Không thấy hình gai rau bình thường.
U gồm những đám tế bào biểu mô rau tăng sản mạnh (cytotrophoblastic cells), xung quanh là các hợp bào rất da dạng (pleomorphic syncytiotrophoblast).
Những tế bào biểu mô rau tăng sản có thể xâm nhập mạch máu di căn đến tuỷ xương, phổi, não.
3. Tiên lượng
- Gây hoại tử, chảy máu buồng tử cung.
- K biểu mô rau có thể di căn theo đuờng máu đến tuỷ xương, phổi, não.
- Điều trị kịp thời, kết hợp hoá trị liệu (metothrexate) tiên lượng tốt.

Ung thư biểu mô rau

Ung thư biểu mô rau

Ung thư tuyến nội mạc tử cung

Polip buồng tử cung

Tăng sản cơ tuyến thân tử cung (adenomyosis)

Ung thư cổ tử cung xâm nhập

Ung thư nội mạc tử cung (Mülerian Tumor)

U nang buồng trứng

Chửa vòi trứng

Ứ nước vòi trứng

U xơ tử cung

Ung thư trong biểu mô âm hộ

Nguồn: benhhoc.com

Chửa trứng

Tue, 10 Apr 2012 04:40:57 +0000

Chửa trứng (hydatidiform mole)

TS. Nguyễn Thế Dân

1. Định nghĩa
2. Hình ảnh tổn thương
3. Biến chứng
1. Định nghĩa
“Chửa trứng (hydatidiform mole) là một biến đổi bệnh lý xảy ra trong thời kỳ có thai. Đặc trưng bằng sự thoái hoá nước của các gai rau (hydropic degeneration) và sự tăng sinh của các tế bào biểu mô rau (trophoblastic hyperplasia)”.
- Trong buồng tử cung, thai nhi không còn, các gai rau thoái hoá trở thành những nang chứa nước trông giống như những đám trứng ếch, hoặc như chùm nho, vì vậy gọi là chửa trứng.
Có 2 loại chửa trứng:
- Chửa trứng một phần (partial mole), chỉ một số gai rau trở thành các nang nước, trong buồng tử cung có thể có thai nhi.
- Chửa trứng hoàn toàn (complete mole), toàn bộ các gai rau trở thành nang nước, trong buồng tử cung không có thai nhi.
Cơ chế bệnh sinh
Chửa thường:
Tinh trùng (23X) + Trứng (23X) = 46XX thai nữ, rau thai bình thường.
Chửa trứng một phần (partial mole):
2 tình trùng (23X và 23Y) + trứng (23X) = 69XXY (triploid) chửa trứng một phần, thai nhi chết dần.
Chửa trứng toàn phần (complete):
2 tinh trùng (23X và 23X) + trứng (không gen) = 46XX (diploid) chửa trứng toàn phần, không hình thành thai nhi.
- Biểu hiện lâm sàng:
Xét nghiệm nồng độ hCG (human chorionic gonadotropin) trong máu và nước tiểu tăng rất cao.
Siêu âm có thể thấy buồng tử cung sáng, có nhiều nang nước nhỏ.
Chửa trứng dễ biến đổi thành ung thư biểu mô rau (choriocarcinoma)
2. Tổn thương
Đại thể:
- Tử cung to bình thường, hay bị ra máu ngay từ khi mới có thai. Trong buồng tử cung không có thai nhi (complete mole).
- Các gai rau thoái hoá, ứ nước hình thành các nang nhỏ giống như trứng ếch hoặc chùm nho (grape like) đầy chặt trong buồng tử cung.
Vi thể
- Các gai rau thoái hoá không còn trục liên kết, biểu mô rau tăng sản bao bọc phía ngoài (trophoblastic hyperplasia).
- Có hình ảnh các nang nước xâm nhập sâu vào lớp cơ tử cung (10%).
3. Biến chứng
- Chửa trứng xâm nhập (invasive mole).
Gai rau xâm nhập sâu vào lớp cơ và mạch máu thành tử cung, có thể làm thủng tử cung.
- Ung thư biểu mô rau (choriocarcinoma),
có thể gặp sau chửa trứng, các tế bào biểu mô rau tăng sinh bất thường, xâm nhập mạch máu di căn xa.

Chửa trứng

Chửa trứng (đại thể)

Chửa trứng (HẢ vi thể)

Nguồn: benhhoc.com

U tuyến vú (adenoma of the breast)

Tue, 10 Apr 2012 04:30:43 +0000

U lành tuyến vú có các loại:
- U tuyến
- U nhú nội ống
- U xơ tuyến
- U dạng lá (phyllodes tumors)
U tuyến vú (adenoma)
U tuyến vú thật sự ít gặp, hay ở người trẻ. U lành tính, ít đau, ít có biểu hiện lâm sàng, ít khi biến đổi thành ung thư.
Đại thể:
Vú có các cục nhỏ, cứng chắc, di động, hay ở trung tâm hoặc gần núm vú.
Vi thể:
Các ống tuyến tăng sinh nhiều, bắt màu đậm, tế bào tuyến hình trụ thấp, không chế tiết, mô đệm xung quanh tuyến ít.
U tuyến ở núm vú, núm vú loét đỏ, dễ nhầm với bệnh Paget (UT núm vú). HẢ chủ yếu là các ống tuyến tăng sinh với mô đệm nhiều sợi collagen.

+ U nhú nội ống (duct papilloma)
Là sự phát triển các nhú trong một ống dẫn sữa.
Đại thể:
U nhỏ < 1cm, đơn độc, hay ở ống dẫn sữa chính (trung tâm vú). Núm vú hay có dịch hoặc máu.
Vi thể:
U có nhiều nhú, mỗi nhú có trục liên kết được phủ biểu mô vuông, trụ hoặc tế bào cơ biểu mô tăng sản.

U nhú nội ống

U nhú nội ống

+ U xơ tuyến (fibroadenoma)
Là u lành tính hay gặp, u gồm cả mô xơ và tuyến. U phát triển trong mô đệm thuỳ tuyến,
hay ở người trẻ < 30 tuổi. Cuối chu kỳ kinh hoặc khi có thai u hơi to lên.
Đại thể:
U hình tròn 1- 15 cm, hay ở vùng ngoại vi, có giới hạn rõ, di động. Mặt cắt có màu trắng xám, có các khe nhỏ, hơi lồi lên mặt cắt.
Vi thể:
HẢ chủ yếu là mô đêm xơ phát triển bao bọc xung quanh các ống tuyến tăn sản hoặc các khe có biểu mô phủ

U xơ tuyến (fibroadenoma)

U xơ tuyến

U dạng lá (Phyllodes tumor)
- U găp ở mọi lứa tuổi, hay gặp nhất là tuổi 40, u lớn, chắc, u lành nhưng hay tái phát, dễ ung thư hoá.
- Là thể u xơ đặc biệt, u lớn, chắc, trong u có các khe rỗng, giống hình chiếc lá, lợp bằng các tế bào biểu mô. Đây là u dễ chuyển thành u ác tính.
- Mức độ ác tính dựa vào tỷ lệ thành phần mô đệm và biểu mô.
- U phyllod có thành phần mô đệm và biểu mô tương ứng nhau thì lành tính (90%).
- U phyllod có mô đệm nhiều, đa dạng tế bào và nhiều nhân chia thì dễ ác tính (10%).

U dạng lá (Phyllodes tumor)

Nguồn: benhhoc.com

Ung thư phổi (lung cancer)

Fri, 02 Mar 2012 08:11:39 +0000

TS. Nguyễn Thế Dân

- Ung thư phổi là bệnh hay gặp, tỷ lệ tử vong cao ở các nước công nghiệp phát triển.
Nam
mắc bệnh nhiều hơn nữ, tuổi mắc bệnh 40 – 70 tuổi.

- Tỷ lệ mắc bệnh cao có liên quan hút thuốc lá, những hoá chất dễ gây ung thư, nghề nghiệp và môi trường sống.

+ Đại thể

Trên đại thể có 4 loại:

- Ung thư phổi thể trung tâm (K phế quản gốc)

- Ung thư phổi thể ngoại vi (K phế quản nhỏ và phế quản tận)

- Ung thư phổi thể lan toả (K phế quản tận và phế nang).

- Ung thư màng phổi (mesotheliomas)

+ Vi thể

Chia 4 loại:

- Ung thư biểu mô gai (squamous cell carcinoma) 30%.

- Ung thư biểu mô tuyến (adenocarcinoma) 30%.

- Ung thư tế bào nhỏ (small cell carcinoma) 20%.

- Ung thư tế bào lớn (large cell carcinoma) 10%. Ngoài ra còn các khối u hỗn hợp chiếm 10%.

UT biểu mô gai (squamous cell carcinoma)

- Thường ở phế quản lớn vùng rốn phổi (thể trung tâm). Các TB ung thư là những TB biểu mô trụ bị dị sản gai, thường do hậu quả hút t
huốc lá. Lúc đầu là UT biểu mô gai tại chỗ, sau chuyển thành UT biểu mô gai xâm nhập, dễ gây tắc phế quản.

- Các TB ung thư hình đa diện, có thể có gai nối, đứng thành đám thành dải. ở những UT biệt hoá cao, giữa các đám các dải TB có thể có hình cầu sừng. Trong khối UT hay có hoại tử chảy máu.

UT biểu mô tuyến (adenocarcinoma)

- Thường ở phế quản nhỏ hay thể ngoại vi.

- TB ung thư có nguồn gốc là những TB trụ của biểu mô phế quản, có khi UT xuất phát từ những sẹo cũ trong phổi (scar cancers).

- Các TB xếp thành hình ống tuyến. Các tuyến to nhỏ không đều, chỗ một hàng TB, chỗ nhiều hàng TB. Các TB K có thể tiết nhày, có hình nhân chia, nhân quái.

- Có 4 hình thái: hình tuyến ống (acinar), tuyến nhú (papillary), tuyến chế nhày (solid carcinoma with mucin production), UT biểu mô vách phế nang (bronchioloalveolar carcinoma).

UT tế bào nhỏ (small cell carcinoma)

- TB UT có nguồn gốc từ các TB thần kinh nội tiết (neuroendocrine cell) nằm ở sát màng đáy, xen giữa các TB biểu mô trụ.

- Các TB K tròn hoặc bầu dục, nhỏ, bào tương ít, đều nhau bắt màu đậm (oat - cell carcinoma), giống TB lympho, đứng thành đám lớn.

- UT TB nhỏ có hình ảnh khác biệt với các thể UT phổi khác nên có tác giả chia UT phổi thành 2 loại: UT TB nhỏ và không TB nhỏ.

- UT TB nhỏ có tiên lượng xấu, di căn sớm, có thể chế tiết hormon và được điều trị theo phương pháp riêng.

UT tế bào lớn (large cell carcinoma)

- UT xuất phát từ TB vách phế nang hoặc phế quản tận, tương ứng thể lan tràn hoặc ở ngoại vi.

- TB UT kém biệt hoá, kích thước lớn, có sự đa dạng về nhân (nuclear pleomorphism). Các TB có thể dứng thành đám hoặc tạo thành hình giống tuyến.

- U phát triển nhanh, tiên lượng xấu.

Di căn UT phổi

Ung thư phổi di căn theo 4 đường:

- Xâm nhập tại chỗ: UT xâm nhập ra mô phổi xung quanh dọc theo phế quản, xâm lấm màng phổi và trung thất.

- Di căn theo đường lympho đến hạch rốn phổi. Hạch di căn đè ép mô xung quanh gây các hội chứng lâm sàng.

- Di căn trong khoang màng phổi gây tràn dịch.

- Di căn theo đường máu đến não, xương, gan, tuyến thượng thận. Di căn xương thường ở xương sườn, cột sống, xương đùi, xương chày. Hay gây gãy xương bệnh lý.

Biểu hiện lâm sàng UT phổi

+ UT phổi ít có triệu chứng sớm

+ Những biểu hiện lâm sàng sau vài năm khi có u, UT TB nhỏ phát triển nhanh nhất, UT tuyến phát triển chậm nhất.

+ Biểu hiện lâm sàng gồm:

- Ho (80%)

- Ho ra máu (70%)

- Khó thở (60%)

- Đau ngực (40%)

- Thở rít, thở ngáy (Wheeze) (15%)

UT phổi thể trung tâm

UT phổi thể ngoại vi

Ung thư biểu mô gai (Squamous cell Carcinoma)

Ung thư biểu mô gai (Squamous cell Carcinoma)

UT biểu mô gai (squamous cell carcinoma)

Ung thư biểu mô tuyến (Adenocarcinoma)

UT biểu mô tuyến (adenocarcinoma)

UT biểu mô tuyến chế nhày (Mucinous bronchioalveolar carcinoma)

UT tế bào nhỏ (small cell carcinoma)

Ung thư tế bào nhỏ (Small cell carcinoma)

Ung thư tế bào nhỏ (Small cell carcinoma)

Ung thư tế bào nhỏ (Small cell carcinoma)

UT tế bào lớn (large cell carcinoma)

Ung thư tế

bào

nhỏ, lớn phối hợp (Mixed small cell/large cell carcinoma)

Tế bào UT di căn trong mạch lympho (lymphagitis carcinomatosa)

Các giai đoạn UT phổi

UT phổi xâm lấn trung thất

Theo benhhoc.com

Ung thư dạ dày (Gastric cancer)

Fri, 02 Mar 2012 08:08:51 +0000

TS. Nguyễn Thế Dân

- Hay gặp, thứ 2 sau K phổi, tỷ lệ phụ thuộc vùng địa lý, thói quen ăn uống (nitrosamine), nam > nữ, > 50 tuổi, nhóm máu A.

- Tiền sử viêm dạ dày teo đét mạn tính, polip tuyến, dị sản ruột, loạn sản niêm mạc, loét dạ dày mạn tính, nhiễm H. pylori.

+ Bệnh sinh:

- Liên quan viêm dạ dày mạn tính teo đét, dị sản ruột, loạn sản niêm mạc dạ dày.

- H. pylori gây teo đét niêm mạc, giảm acid chlohydric, giảm chuyển ion nitrat thành nitric dễ hình thành nitrosamin (chất gây K).

- H.pylori sinh acetaldehyte phá huỷ niêm mạc dạ dày, tổn thương DNA, sinh nhiều gốc oxy tự do, nitric oxide.

- H.pylori có enzyme urease, sinh nhiều amoniac làm tổn thương biểu mô, dễ có đột biến khi tăng sinh tái tạo TB.

- Trong ung thư dạ dày có: đột biến và mất đoạn gen ức chế K p53, K – ras và APC gen. Tăng sinh quá mức gen sinh ung thư C – myc, erb B-2.

+ Yếu tố thuận lợi sinh UT dạ dày:

- Viêm teo đét niêm mạc.

- Dị sản ruột.

- Nhiễm H.pylori mạn tính.

- Loét dạ dày mạn tính.

- Sau cắt dạ dày.

- Yếu tố gen (nhóm máu A)

+ Đại thể:

- UT dạ dày thể sùi hay thể polip (30% - 50%): U hình nấm, sùi như hoa sup lơ vào lòng dạ dày. Bề mặt u có loét, chảy máu, ít chất nhày.

- UT thể loét hay thể chế nhày (25% - 30%): Bề mặt u có loét lớn, nhiều chất nhày trên bề mặt.

- UT dạ dày thể lan tràn hay thể xâm nhập 15% - 20%): u phát triển lan rộng, thành dạ dày cứng chắc, không phân biệt các lớp.

UT dạ dày thể sùi

UT dạ dày thể sùi

UT dạ dày thể loét

UT dạ dày thể loét

Loét dạ dày ung thư hoá xâm nhập (Advanced gastriccancerulcerated and infiltrating lesion)

UT dạ dày thể lan tràn (thâm nhiễm)

UT dạ dày thể lan tràn (xâm nhiễm)

+ Vi thể:

- UT biểu mô tuyến tuyến ống tuyến nhú

- UT tế bào nhẫn (chế nhày)

- UT tế bào vảy

- UT tuyến vảy

- UT kém biệt hoá

UT tuyến dạ dày (giai đoạn sớm)

UT dạ dày thể tuyến (nhú)

UT dạ dày thể tuyến (ống)

UT dạ dày thể chế nhày (TB nhẫn)

UT dạ dày thể chế nhày (TB nhẫn)

UT dạ dày thể chế nhày (TB nhẫn)

UT dạ dày thể chế nhày (TB nhẫn)

UT dạ dày thể chế nhày (TB nhẫn)

Ung thư biểu mô tuyến xâm nhập lan toả (poorly differentiated diffusse Adenocarcinoma)

UT dạ dày kém biệt hoá (xâm nhập)

UT dạ dày kém biệt hoá (xâm nhập)

Ung thư biểu mô tuyến vảy (Adenosquamous Carcinoma of the stomach)

+ Di căn:

- Di căn theo đường bạch huyết đến hạch lân cận (bờ cong nhỏ, cuống gan)

- Di căn theo đường bạch huyết đến hạch khu vực (hạch thượng đòn - Virchow).

- Di căn theo hố thanh mạc đến 2 bên buồng trứng (u Krukenberg)

- Di căn đường máu đến phổi, gan, xương, não.

+ Biến chứng:

- Chảy máu

- Thủng

- Chít hẹp, tắc.

- Thiếu máu suy kiệt

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Phân giai đoạn Ung thư theo hệ TNM

Theo benhhoc.com

Ung thư gan (carcinoma of the liver)

Fri, 02 Mar 2012 08:05:54 +0000

TS. Nguyễn Thế Dân1. Bệnh sinh
2. Phân loại ung thư gan
3. Di căn

1. Bệnh sinh
Hay gặp ở tuổi 30 – 50, nam mắc bệnh nhiều hơn nữ (5/1).
UT hay gặp trên người có xơ gan.
Tỷ lệ cao nhất gặp ở xơ gan sau viêm gan B hoặc C, bệnh ứ sắc tố máu ở gan (hemocromatosis), bệnh giảm alpha-1 antitrysin, xơ gan do rượu, xơ gan nguyên phát khác.
UT nguyên bào có thể gặp ở trẻ em.
2. Phân loại
Ung thư gan có 2 loại chính:
- Ung thư tế bào gan (hepatocellular carcinoma)
- Ung thư đường dẫn mật (cholangiocarcinoma)

Những u hiếm gặp khác có thể là:
- Sac côm tế bào Kuffer.
- Ung thư nguyên bào gan (hepatoblastoma)

+ Ung thư tế bào gan
Có 3 thể:
- Thể xâm nhập lan toả
- Thể khối (lớn chiếm gần hết 1 thuỳ gan)
- Thể cục rải rác toàn gan
Những khối ung thư chắc, màu trắng ngà hoặc vàng do chứa nhiều collagen và mỡ, màu nâu hoặc xanh do ứ chất mật

Vi thể:

- Thể bè: TB ung thư xếp thành bè thành dải, xen kẽ có khe mạch máu, TB hình đa diện giống TB gan, có thể có ứ mật trong bào tương.

- Thể tuyến: Các TB ung thư xếp thành hình giống ống tuyến, bắt màu đậm.

- Thể kém biệt hoá: TB ung thư nhỏ, đứng thành đám.
Các TB ung thư thường sinh alpha feto protein (AFP), có thể phát hiện bằng xét nghiệm máu hoặc nhuôm HMMD tế bào ung thư.

+ Ung thư đường dẫn mật
Đại thể:
Mô ung thư thường mềm, mật độ không chắc, hay chứa chất nhày, gianh giới u không rõ, gan có thể ứ mật màu vàng hoặc xanh.

Vi thể:
TB ung thư có nguồn gốc là TB biểu mô trụ ống dẫn mật, xếp thành hình tuyến. Các tuyến to nhỏ không đều, nhiều tuyến giãn rộng lòng tuyến có thể thấy chất nhày.

+ Di căn ung thư gan:
- Ung thư gan thường di căn muộn đến hạch, các tạng trong ổ bụng gần gan.
- Di căn theo đường máu thường đến phổi.
- Thời gian sống thêm 5 năm sau chẩn đoán chỉ 10%.

+ Biểu hiện lâm sàng:
- Những biểu hiệu không đặc hiệu: kém ăn, mệt mỏi, sút cân, vàng da.
- Gan to, cứng, đau.
- Biểu hiện tăng áp lực tĩnh mạch cửa (tràn dịch, lách to)
- Hay có nghẽn t/m cửa (hội chứng Budd - Chiari).

Ung thư gan thể lan tràn

Ung thư gan thể cục

Ung thư gan thể khối

Ung thư gan kết hợp xơ gan

Ung thư gan thể bè

Ung thư gan thể tuyến

Ung thư đường dẫn mật

Di căn ung thư đến gan

Ung thư

Fri, 13 Jan 2012 07:11:19 +0000

Ung thư

TS. Nguyễn Thế Dân

1. Định nghĩa
2. Phân loại
3. Hình ảnh tổn thương
4. Lan toả ung thư (xâm lấn – di căn)
5. Cách đánh giá mức độ ác tính
6. Sinh học TB ung thư
7. Nguyên nhân sinh ung thư
1. Định nghĩa
“ Ung thư là u ác tính có quá sản TB nhanh và mạnh, quán sản không giới hạn, nhiều rễ xâm nhập sâu vào mô xung quanh, di căn xa. Cấu tạo mô u chỉ gợi lại hình ảnh mô sinh ra nó, xu hướng không biệt hoá.
TB u phá huỷ, lấn át, huỷ diệt cơ thể sinh ra và nuôi dưỡng nó”.
2. Phân loại ung thư
Có 3 loại chính:
- Ung thư biểu mô
- Ung thư liên kết
- Ung thư khác (máu, lympho, TK…)
3. Tổn thương giải phẫu bệnh
+ Hình ảnh đại thể
+ Đặc điểm chung mô ung thư:
- Ranh giới không rõ
- Nhiều rễ xâm nhập xung quanh, ít di động
- Dễ hoại tử, chảy máu
- Bề mặt hay có loét, sùi
- Xâm nhập phá vỡ mạch máu, di căn
+ Đặc điểm ung thư biểu mô:
- Mặt cắt không đều, có các ổ cứng chắc nổi lên, xung quanh là mô đệm LK
- It hoại tử chảy máu hơn so với ung thư LK
- Gianh giới dễ xác định hơn ung thư LK
- K biểu mô bề mặt hay có 3 hình thái (loét, sùi, xâm nhập)
- K biểu mô tuyến (gan, tuỵ, vú) thường nằm sâu trong tạng
+ Ung thư biểu mô:

+ Đặc điểm chung ung thư liên kết
- Khối ung thư lớn, ranh giới không rõ, nhiều rễ xâm nhập xung quanh
- Hay hoại tử, chảy máu
- Hay xâm nhập mạch máu, ít xâm nhập mạch lympho
- Mặt cắt thuần nhất, không có dải xơ vách xơ
Ung thư liên kết (sarcoma ở phổi)

+ Hình ảnh vi thể
+ Tế bào ung thư:
- Hình ảnh tăng sinh tích cực:
Nhân to, đậm màu, hạt nhân rõ Tỷ lệ nhân trên bào tương lớn Nhiều nhân chia bất thường
- Hình ảnh tăng sinh bất thường:
Đa dạng về nhân và TB Có hình ảnh nhân quái
+ Tế bào ung thư:

- Hình ảnh phát triển xâm lấn:
TB dễ bong, không vuông góc màng đáy Xâm nhập phá vỡ màng đáy, mạch máu Không xếp thành tuyến, thành bó, lớp TB
- Hình ảnh kém biệt hoá:
Mất các cấu trúc BH (vân, sắc tố, cầu nối) Không sản xuất chất BH (sừng, nhày, keo)
Có 3 mức độ BH (cao, vừa, kém)
Hình ảnh xâm nhập ung thư

+ Mô đệm ung thư:
- Là tổ chức liên kết khung chống đỡ và nuôi dưỡng TB ung thư (gồm mạch máu, sợi liên kết, mạch lympho, sợi TK)
- Mô đệm hay hoai tử, chảy máu, thoái hoá, xâm nhập viêm
4. Lan toả ung thư (Xâm lấn – Di căn)
Ung thư lan toả bằng 2 cách:
+ Phát triển tại chỗ (xâm lấn ung thư)
+ Phát triển xa ổ nguyên phát (di căn)
Xâm lấn: theo 3 cách
- TB K lấn dần ra như vết dầu loang
- TB K mọc ra xung quanh như gieo hạt
- TB K mọc thành dải như chia nhánh
Di căn ung thư:
“Di căn là sự sự phát triển cách quãng, sinh ra những ổ ung thư thứ phát cách xa ổ nguyên phát”
Các đường di căn: 5 đường
- Đường bạch huyết
- Đường máu
- Đường ống tự nhiên (tiêu hoá, hô hấp, niệu quản)
- Đường hố thanh mạc (khoang màng bụng, màng phổi…)
- Đường cấy truyền (dụng cụ phẫu thuật - vết mổ)
Di căn theo đường bạch huyết:
- TB K phát triển liên tục theo dòng bạch huyết từ ổ K đến hạch lân cận
- TB K phát triển ngắt quãng đến hạch xa
- TB K phát triển tại hạch, phá vỡ hạch, lan ra mô xung quanh Ví dụ: Ung thư dạ dày di căn lên hạch thượng đòn trái (hạch Virchow)
Di căn theo đường máu:
- TB K phá vỡ mạch máu (t/m), vào ống ngực
- Hình thành cục nghẽn có TB K
- Gây tắc mạch do cục nghẽn có TB K
- Hình tại khối K thứ phát tại chỗ tắc mạch
Ví dụ: Ung thư phổi theo đường máu di căn xương
Di căn theo đường ống tự nhiên
- TB k di chuyển theo bề mặt ống tiêu hoá, phế quản, đến vị trí thuận lợi phát triển u thứ phát
Ví dụ: Ung thư phế quản trung tâm vùng rốn phổi, theo phế quản ra ngoại vi Ung thư góc hồi manh tràng di căn xuống đại tràng xigma
Di căn theo hố thanh mạc:
- TB K di chuyển trên bề mặt thanh mạc màng bụng, màng phổi, màng tim…
Ví dụ: Ung thư dạ dày di căn đến bề mặt buồng trứng (U Krukenberg)
Di căn theo đường cấy truyền:
TB ung thư có thể từ dụng cụ phẫu thuật, găng mổ dính vào vết mổ phát triển hình thành ổ di căn
Điều kiện xuất hiện di căn:
- Có phát động, đột biến dòng tế bào di căn
- Có men tiêu (metalloprotein) chất căn bản (collagen IV)
- Có phân tử gắn Fibronectin, Laminin
- Có khả năng chuyển động
- Sinh ra chất tạo mạch (angiogenesis)
- TB K và TB chủ phải có phân tử dính bổ thể
- Tạng di căn có môi trường thiếu men Proteaza và yếu tố phát triển (Growth factor)
Tính chất khối di căn
- Di căn thường có nhiều ổ, ở nhiều nơi
- Kích thước thường nhỏ hơn ổ nguyên phát
- Hình dáng TB và cấu trúc giống ổ ung thư nguyên phát
5. Đánh giá mức độ ác tính K:
+ Giai đoạn K theo hệ T.N.M.
+ Phân độ K theo mô học, tế bào học
Giai đoạn K theo hệ T.N.M. (T: tumor- KT u, N: nodes-hạch, M: metastase-dicăn)
T
T0: Khám không thấy u (u nhỏ)
T1: U < 2 cm
T2: U 2 – 5 cm
T3: U lớn > 5cm (co kéo núm vú)
N
N0: không có hạch di căn
N1: Có 1 hạch di căn
N2: Nhiều hạch, hạch cố định
M
M0: Không thấy di căn tạng
M1: Di căn 1 tạng
Mx: Di căn nhiều tạng

+ Giai đoạn K theo hệ T.N.M.

+ Giai đoạn K theo hệ T.N.M.

+ Giai đoạn K theo hệ T.N.M.

Phân độ K theo mô học và TB học:
+ Mô học:
Độ I: >75% TB biệt hoá
Độ II: 75% – 50% TB biệt hóa Độ III: 50% – 25% TB biệt hóa Độ IV: 25% - 0% Tb biệt hoá
+ Tế bào học
Độ I: Không có TB bất thường
Đô II: TB bất thường, không ác tính
Độ III: TB nghi ngờ ác tính
Độ IV: TB ác tính
Độ V: TB xác định ác tính
6. Đặc điểm sinh học TB ung thư
+ TÍnh chất hoá sinh:
- Nhân to, chất màu đậm, hạt nhân rõ
- Ít bào quan (mitochondria, lưới nội bào), nhiều ribosom
- Mất chức năng biệt hoá cao (hình ảnh bất thường)
- Đòi hỏi ít o xy, dễ tích tụ acid lactic, glucogen
- Trở lại tính chất TB phôi thai (sản xuất A.F.P., C.E.A…)
+ Khả năng phát triển ở môi trường nuôi cấy:
- TB u cần ít dinh dưỡng, sống lâu (immortal)
- Phát triển không theo trình tự, mọc hỗn độn như nấm
- Ít phân tử dính bề mặt, dễ tách khỏi màng đáy, xâm nhập mô đệm và mạch máu
- Không cần mô đệm chống đỡ, có thể phát triển trong dòng máu chuyển động
- Một số TB u tự chế tiết và sinh thụ thể gắn yếu tố phát triển
- TB u phát triển không giới hạn, không đáp ứng ức chế [newpage]
7. Nguyên nhân sinh ung thư:
+ Các hoá chất sinh ung thư
+ Các tác nhân vật lý gây ung thư
+ Các tác nhân sinh học gây ung thư
+ Các virus gây ung thư
+ Gen sinh ung thư ở người
+ Ung thư di truyền
Các hoá chất gây ung thư
- Những hóa chất trong công nghiệp:
Bụi asbestors (amiăng)
Chất Nahthylamine (thuốc nhuộm anilin)
- Những chất trong môi trường:
Polycyclic aromatic hydrocarbon (khói thuốc lá) Aromatic amines (thuốc nhuộm, cao su) Nitrosamines (thức ăn ôi thiu)
Hormon steroid (buồng trứng, thượng thận, thuốc tiêm) Asenic sulfat nikel sulfat (thuốc trừ sâu, quặng)
- Tác động:
- Tổn thương trực tiếp da, đường tiêu hoá, phế quản, qua gan, bàng quang….
Các tác nhân vật lý gây ung thư
+ Tia xạ (radiation)
+ Tia cực tím (ultraviolet)
+ Tia X quang (Roentgen)
+ Tia alpha, beta, gamma
+ Bom nguyên tử (Hyrishima – Nagashaki Nhật Bản 1945)
Các tác nhân sinh học:
+ Nấm aspergillus flavus
+ Ký sinh trùng (shistosoma haematobium), sán lá gan (clonochis sinensis)
+ Virus (herpes) gây u nhú ở người
+ Virus gây bệnh bạch cầu tế bào T (HTLV – 1 gây leukemia)
Gen sinh ung thư ở người:
+ Những gen sinh ung thư ở người (c- onc: ncogenes):
Trong tế bào luôn có C-onc nằm trong cấu trúc gen tế bào gọi
là tiền gen sinh ung thư (proto-oncogenes)
+ Gen tiền ung thư có thể đột biến theo 4 cơ chế:
- Có xuất hiện điểm đột biến (point mutation)
- Có sự khuyếch đại gen (gen amplication)
- Có chuyển đoạn nhiễm sắc thể (chromosom reangement)
- Có sự chèn gen virus vào gen phát động (insertion of the viral genome)
Ung thư di truyền:
Gen ức chế ung thư Rb-1 và p53 có trong cơ thể
Nếu Rb-1 và p53 bị đột biến chúng không còn khả năng ức chế, cơ thể có thể bị ung thư (retinoblastoma)
Ung thư phế quản Ung thư thận

Ung thư biểu mô phổi

Ung thư liên kết (sarcoma ở phổi)

U lympho ở lách (u liên kết đặc biệt)

Hình ảnh vi thể ung thư liên kết (sarcom xơ)

Ung thư biểu mô tuyến

Ung thư biểu mô tuyến

Ung thư tuyến BH cao TB ung thư BH kém

U ác tính BH vừa U ác tính BH thấp

Di căn theo đường bạch huyết

Di căn theo đường máu Di căn theo hố thanh mạc

Di căn theo đường máu (TB K trong mạch máu)

Di căn theo đường máu (TB K trong mạch máu)

Di căn theo đường bạch huyết

Di căn xương, não, tiểu não

Di căn gan

Ổ di căn ung thư đến lách

Di căn ung thư biểu mô đến phổi

Di căn hạch, gan

Ung thư vú

Fri, 13 Jan 2012 07:06:00 +0000

Ung thư vú (Carcinoma of the breast)

TS. Nguyễn Thế Dân

- UT vú rất thường gặp, chiếm 20% các loại UT ở phụ nữ.
- Hầu hết là UT tuyến xâm nhập (invasive adenocarcinoma) nguồn gốc từ biểu mô ống hoặc biểu mô thuỳ (invasive ductal carcinoma và intralobular carcinoma).
- UT vú thường có giai đoạn trước xâm lấn gọi là UT tại chỗ (intraduct và intralobular carcinoma)
Ung thư vú (Carcinoma of the breast)
Như vậy UT vú có 4 loại chính:
- Ung thư biểu mô ống tại chỗ
- Ung thư biểu mô ống xâm nhập
- Ung thư biểu mô thuỳ tại chỗ
- Ung thư biểu mô thuỳ xâm nhập
Ngoài ra còn có:
- UT biểu mô dạng nhày (mucinous carcinoma)
- UT biểu mô thể tuỷ
- Bệnh Paget (UT núm vú)
Phạm vi bài: UT biểu mô ống tại chỗ và xâm nhập.
UT biểu mô thuỳ tại chỗ và xâm nhập.
Bệnh sinh
- Nguyên nhân chưa biết rõ.
- Những yếu tố nguy cơ được chú ý nhiều là ảnh hưởng hormon và gen.
- UT vú hay gặp ở một số gia đình, mẹ UT vú thì các con gái dễ mắc UT vú.
- Tác động estrogen trong thời gian dài dễ mắc
UT vú (dậy thì sớm mạn kinh muộn).
- Phụ nữ không sinh con nguy cơ cao hơn vì khi có thai, một thời gian dài buồng trứng không tiết estrogen.
Bệnh sinh
- Bề mặt tế bào UT có thụ thể gắn estrogen.
Dùng chất kháng estrogen tổng hợp có thể hạn chế hoặc làm chậm sự phát triển tế bào UT.
- Phụ nữ có UT 1 bên vú, vú còn lại dễ bị UT.
Phụ nữ bị UT sinh dục khác (nội mạc tử cung, buồng trứng) thì dễ UT vú.
- Tổn thương xơ nang tuyến vú, tăng sản nhú nội ống là tổn thương tiền UT.
- UT vú ít gặp ở trước tuổi dậy thì và phụ nữ trẻ, hay gặp từ >35 và tuổi mạn kinh.
- UT vú hay gặp hơn ở phụ nữ phương đông, Nhật, Trung quốc.
Ung thư biểu mô ống tại chỗ (intraduct carcinoma)
UT biểu mô ống tại chỗ là UT phát triển từ tế bào
biểu mô ống dẫn sữa. Các tế bào UT mới chỉ phát triển trong lòng ống, chưa xâm nhâp phá vỡ màng
đáy ra mô đệm xung quanh.
UT ít gặp, chiếm 5%, u là cục chắc, nhỏ <1 cm,
hay ở trung tâm vú, có thể phát hiện khi chụp x quang (20%), tuổi mắc thường 40 – 60.
UT hay ở vú trái, 30% tiển tiển thành UT xâm nhập. Điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ, tiên lượng tốt.
Vi thể: có 4 loại:
- UT chắc đặc (solid), các tế bào UT đầy chặt trong lòng ống.
- UT biểu mô trứng cá (comedo), hầu hết tế bào UT trung tâm ống bị hoại tử, nặm đùn lên như trứng cá.
- UT tuyến ống (cribriform), tế bào UT trong lòng ống tạo thành hình giống các ống tuyến.
- UT vi nhú, tế bào UT tạo thành nhiều hình nhú trong lòng ống (micropapillary).

UT biểu mô tuyến vú

UT biểu mô ống tại chỗ

UT biêu mô ống tại chỗ (comedo)

UT biểu mô ống tại chỗ

UT biểu mô ống xâm nhập (invasive ductal carcinoma)
- Là thể hay gặp nhất (chiếm 2/3)
- U cứng chắc màu trắng xám. Mô liên kết dày đặc co kéo mô xung quanh, u ở trung tâm vú có thể kéo tụt núm vú xuống.
- Hầu hết u ở ¼ dưới ngoài, 25% là ở trung tâm ngay sát quầng vú.
- Tế bào UT xâm nhập ra mô đệm xơ xung quanh.
- UT biểu mô ống xâm nhập đa số biệt hoá cao, hay kết hợp các loại UT vú khác (UT thuỳ).

UT biểu mô ống xâm nhập

UT biểu mô ống xâm nhập

UT vú di căn hạch